Danışmanlık

Disney Fama

Disney Fama, Walt Disney Şirketi (The Walt Disney Company)’nin başlattığı bir standardizasyon faaliyeti ile ilgili bir ifadedir. The Walt Disney Company; eğlence sektöründe etkinlik gösteren dünyanın en büyük medya şirketidir. 16 Ekim 1923’te, Los Angeles/ABD’de Walt ve Roy Disney kardeşler tarafından kurulan canlandırma (animasyon) stüdyosu büyüyerek Hollywood stüdyoları halini almıştır.


Günümüzde The Walt Disney Company, American Broadcasting Company (ABC) ve ESPN gibi iki kuruluşun da sahibi olup, Burbank/ Kaliforniya’yı merkez seçerek yerleşmiş dev bir kuruluştur. Faaliyete başladığı ilk beş yıl oluşturulan çizgi karakterleri ile pek bir yere varılamadıysa da 1928’de ortaya çıkarılan Mickey Fare (Mickey Mouse) karakteri büyük yankı uyandırmıştır. Günümüz itibariyle halka açık bir şirket olan The Walt Disney Company’nin net geliri 9 Milyar Dolar’a yakındır.


Disney Fama, ya da sadece Fama; Disney tarafından yürütülen bir sertifikasyon veya belgelendirme faaliyeti olarak da ifade edilebilir. Fama ifadesi; Facility and Merchandise Authorization yani Tesis ve Mal Yetkilendirme anlamındadır. Fama adı altında yürütülen sertifikasyon faaliyeti ile amaçlanan, tedarikçileri denetlemek ve belirli standartlara uyup uymadıklarını belirlemektir. Denetimler veya kontroller sonucunda istenen standartlara uymayan tedarikçilerden ürün alımı yapılmaz. Yani bir firma Disney şirketine ürün üretmek ve satmak istiyorsa, Fama kriterlerine uymalı ve yapılan denetimlerden geçmelidir.

Disney markalı ürünler, Disney şirketinden bir Fama belgesi alınmadan üretilemez, işletilemez veya kullanılamaz. Bu konu ile ilgili hazırlanan Uluslararası Çalışma Programı (ILS) gereklilikleri bulunmakta olup, lisans sahipleri ve tedarikçiler ILS programı gerekliliklerine uymalıdırlar.

Disney Fama Belgesi Nedir?


Disney Fama Belgesi, Disney şirketi’nin ürünlerini üretebilmek için alınması gereken bir belgeye verilen addır. Yani bir firma Walt Disney şirketine ürün üretmek veya Disney markalı ürünler üretip satmak istiyorsa Disney Fama Belgesi almalıdır. Ya da diğer bir deyişle Disney tarafından yetkilendirilen kişilerle yapılan Fama denetimlerine girmeli, bu denetimleri başarıyla tamamlamalı ve verilen Fama belgesini almalıdır. Bu belge, Fama belgesi, Disney Fama Belgesi veya Disney Belgesi olarak anılabilir.
Disney Fama belgesi ile benzer amaca hizmet eden başka belgeler ve organizasyonlar da vardır. Örnek olarak BSCI Birliği ve SEDEX Organizasyonu belirtilebilir. SEDEX; küresel tedarik zincirlerinde çalışma koşullarını iyileştirmek için çalışan, dünyanın önde gelen ahlaki (etik) ticaret hizmeti sağlayıcısı kuruluşlarından biridir. Açılımı; Business Social Compliance Initiative yani, İş Sosyal (Toplumsal) Uyumluluk Girişimi olan BSCI ise; benzer amaçla çalışan Brüksel merkezli bir birliktir.

Disney Fama Belgelendirme


Disney Fama Belgelendirme; ifadesi ile kast edilen Disney Fama belgesi, Disney Belgesi ya da Fama Belgesi olarak anılan belgenin alınması ile ilgili süreçtir. Bu belgeyi almak için girilmesi gereken denetimler ve uyulması gereken standartlar (gereklilikler) vardır.

Eğer bir firma Disney markasının ürünlerini üretmek veya Disney şirketi ile  ilgili olarak ürettiği ürünlere Disney markası iliştirmek istiyorsa, Disney Fama Belgesi almalıdır. Bu belge ile ilgili yapılan denetimlerdeki 4 ana madde;

•    Personel kayıtları,
•    İş sağlığı ve güvenliği kayıtları,
•    Çevre ile ilgili kayıtlar,
•    Diğer kayıtlar’dır.

Disney Fama Danışmanlık


Disney Fama Danışmanlık; Disney Fama belgesi olarak anılan belgenin alınabilmesi için gerekli testlere veya denetimlere girecek firmalara yapılan danışmanlık hizmetidir. Bu danışmanlık hizmeti bazı özel firmalar tarafından verilebilmektedir. Bu danışmanlık hizmetinde amaç; Disney Fama standartları ile alakalı denetime girecek firmalarda veya bu standartları kurumlarında uygulamak isteyen firmalarda gerekli denetim öncesi hazırlıkların yapılması ve yönetici ile çalışanların bilinçlendirilmesidir. Bu danışmanlık hizmeti kapsamında;

•    Gerekli dokümantasyonun oluşturulması,
•    Denetimlere hazırlık yapılması,
•    Denetimler hakkında ilgili personelin ve yöneticilerin bilinçlendirilmesi,
gibi hizmetler verilebilir.

Disney Fama Belgesi Alma İle İlgili Denetim Süreci


Disney markasına ait ürünleri üretebilmek ve satabilmek için tedarikçilerin ya da üreticilerin sahip olması gereken belge Disney Fama Belgesi’dir.  Bu belge ile ilgili yapılan denetimler Disney & Fama Sosyal Uygunluk Denetimi ve Fama & Disney Denetim gibi isimlerle anılmaktadır. Bu denetimlerdeki kriterler genel olarak;


•    Personel kayıtları; işe devam kayıtları, maaş bordroları, aylık hesap pusulaları, son aya ait bilgiler ve iş sözleşmeleri,
•    İş sağlığı ve güvenliği kayıtları; bina yerleşim planları, tahliye planı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, itfaiye raporu, yapı ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesi, yangın söndürme tüpü ve yangın dolaplarının sayısı, yangın söndürme tüpü ve dolaplarının kontrol listesi, yangın söndürme eğitim kayıtları, acil durum tahliye tatbikat kayıtları, çalışan temsilcisi seçim tutanakları,
•    Çevre ile ilgili kayıtlar; işyerine ait çevre izin belgesi, ÇED kapsam dışı raporu, çevre koruma belgeleri (baca gazı emisyon raporu, atık su analizi, katı atık sözleşmeleri vb.), atık beyanları ve ulusal atık taşıma formları,
•    Diğer kayıtlar; iş alım ve çıkış prosedürü, geçmiş denetim kayıtları, iç ve dış fason tedarikçi firma listeleri, güvenlik görevlisi çalışanın iş sözleşmesi, üretim kayıtları, iş giriş-çıkış kayıtları, müşteri listesi, dilek şikâyet kayıtları, disiplin prosedürü ve kayıtları, iş akış şeması, organizasyon şeması, maddelerinden oluşmaktadır.
Bu gibi kriterler kapsamında denetimler yapılarak, gerekli standartların yakalanıp yakalanmadığı incelenir ve elde edilen sonuç istenildiği gibi ise Disney Fama Belgesi verilir.

BSCI

1977’de Dış Ticaret Birliği (Foreign Trade Association - FTA) olarak Brüksel’de kurulan BSCI, özel bir dernek ya da birlik olarak tanımlanabilir. Aslında 2003 yılına kadar Dış Ticaret Birliği (FTA) adı ile bilinen bu birlik, 2003’te FTA tarafından kurulmuş ve BSCI adını almış olarak da kabul edilmektedir. Yani bir nevi, 1977 yılında kurulan Dış Ticaret Birliği içinden çıkan özel bir birliktir. BSCI kısaltmasının açılımı; Business Social Compliance Initiative yani, İş Sosyal (Toplumsal) Uyumluluk Girişimi olarak açıklanmaktadır. Günümüzde bu birlik Amfori BSCI adıyla daha çok tanınmaktadır.

BSCI’nin kurulma maksadı; şirketlere küresel tedarik zincirlerinde sosyal uyumu iyileştirmek için pratik ve verimli bir sistem sunmak olarak belirtilebilir. Bu amaçla yola çıkan BSCI’nin başarısı, 2011 yılında yeni bir yönetim yapısı benimsemesine ve sürdürülebilirliği temel işlerine bütünleştirmelerine (entegre etmelerine) yol açmıştır. 2007 yılında BSCI’nın Avrupa dışındaki ilk ofisi Hong Kong’ta açılmıştır. 2014 yılında ise, tedarik zincirlerinde çevresel performansı iyileştirmeye kendini adamış şirketleri desteklemek için şimdiki adı Amfori BEPI olan Çevresel İş Performans Girişimi (Business Environmental Performance Initiative - BEPI) geliştirilmiş ve bu kapsamda çalışmalar başlamıştır.

BSCI’nin belirlediği standartlara da BSCI Standartları adı verilir. BSCI, Uluslararası İşçi (Emek, Çalışma) Organizasyonu’nun (International Labour Organization – ILO) iş ve işçi güvenliği standartlarını temel alır ve tedarik zincirinin sosyal performanslarının sürekli olarak iyileşmesini teşvik eder. Hedef, SA 8000 Standardı ya da Sosyal Sorumluluk Standardı gibi standartlarca belgelendirilmiş olmak ve böylece sürdürülebilir çalışma koşullarını dünya genelinde desteklemektir.


Amfori BSCI kriterlerinin ana maddeleri;


•    Yasalara uygunluk (Türkiye’de şu an 6331 Sayılı İSG Kanunu yürürlülükte. Buna uyulması gerek.),
•    Çalışma saatlerinin yürürlükte olan iş kanununa uygun olması,
•    Tazminatlar, yani çıkarılacak işçinin ihbar tazminatı, kıdem tazminatı hesaplamalarının yasada belirtildiği gibi olması,
•    Çocukların çalıştırılmasının önlenmesi (16 yaşından küçük işçiler çocuk işçi statüsündedir. Kanunen çocuk işçi çalıştırılması yasaktır.),
•    Zorla çalıştırmanın önlenmesi ve cezai tedbirler,
•    Örgütlenme özgürlüğü ve toplu görüşme hakkı (İşçilerin sendika üyeliği ve sendika ile ilgili faaliyetlere katılma hakkı vardır.),
•    Her tür ayrımcılığın önlenmesi,
•    İş yeri sağlığı ve emniyeti, işyerinin güvenli bir ortam haline getirilmiş olması, olarak ifade edilebilir.


BSCI Belgesi Nedir?


BSCI Belgesi, Amfori BSCI tarafından belirlenen standartlara uygun olunduğunu ve gerekli denetlemelerden başarıyla geçildiğini gösteren bir belgedir. BSCI ile benzer amaca yönelik çalışma yapan başka bir organizasyon da SEDEX’tir. SEDEX; küresel tedarik zincirlerinde çalışma şartlarını iyileştirmek için çalışan, dünyanın önde gelen ahlaki (etik) ticaret hizmeti sağlayıcılarından biridir. SEDEX, kar amacı gütmeyen bir teşkilattır. (SEDEX ifadesinin açılımı ile ilgili SEDEX’in resmi internet sitesinde bir açıklamaya rastlanmamıştır. Bu ifade bir kısaltmadan ziyade bir marka adı olarak kabul edilebilir.)


BSCI Belgelendirme


BSCI Belgelendirme; BSCI belgesi almak için gerekli testlere veya denetimlere girecek firmalara yapılan belgelendirme hizmetidir. Daha açık bir ifadeyle; BSCI Belgesi almaya yönelik faaliyetlere BSCI Belgelendirme faaliyetleri denir. Bu belgelendirmeye yönelik işlemler ülkemizde özel firmalar tarafından yapılabilmektedir. Ayrıca belgelendirme ile ilgili testlere girilmeden önce eğer firmalar konu hakkında bilgilendirilmek ve yardım almak isterlerse, danışmanlık hizmeti alabilirler.

Ülkemizde BSCI belgesi ile ilgili danışmanlık hizmeti veren özel firmalar da bulunmaktadır. Bu danışmanlık hizmetinde amaç; BSCI standartları ile alakalı denetime girecek firmalarda veya bu standartları kurumlarında uygulamak isteyen firmalarda gerekli denetim ve kontroller öncesi hazırlıkların yapılması ve yönetici ile çalışanların bilinçlendirilmesidir. Bu danışmanlık hizmeti çerçevesinde;


•    Gerekli dokümantasyonun oluşturulması,
•    Çalışma saatleri ile ilgili uygulamaların değerlendirilmesi,
•    Yasal gerekliliklere uygun ödeme şeklinin oluşturulması,
•    Çocuk işçi ve genç işçilerle ilgili uygulamaların değerlendirilmesi,
•    Uygun sıcaklık, havalandırma, gürültü, aydınlatma, hijyen koşulları, yeterli hareket alanı gibi çalışma koşullarının değerlendirilmesi,
•    Sağlık ve sosyal alanlarla ilgili standartların değerlendirilmesi,
•    Sağlık ve sosyal alanlarla ilgili gerekliliklerin oluşturulması,
•    İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eksikliklerin tespit edilmesi ve risklerin değerlendirilmesi,
•    Çevre yasalarına uyumluluğun değerlendirilmesi,
•    Ayrımcılık, taciz ve istismar konularında bilinçlendirme,
gibi hizmetler verilmektedir.


BSCI belgesi almak için;


•    BSCI tedarik zincirinde var olan bir kuruluştan talep alınabilmeli,
•    Talep alındıktan sonra talep kabul edilirse denetim planı oluşturulmalı ve BSCI standartlarına göre denetim yapılmalı,
•    Yapılan denetim sonucunda uygunsuzluk varsa giderilmesi için tanınan sürede uygunsuzluklar giderilmelidir.
Uygunsuzluk yoksa ilgili kuruluş BSCI veri tabanına dahil edilir. Kuruluş BSCI veri tabanına dahil olmak istediği süre içerisinde yıllık olarak gözetim ve denetime tabi tutulur.

BSCI Belgesi Alma İle İlgili Denetim Süreci


BSCI ile ilgili denetimi yapacak olan BSCI Belgelendirme Denetçisi, denetim yapacağı sektörde deneyimli olan kişidir. Yani, gıda sektöründe denetim yapılacaksa, denetimi yapacak kişi gıda sektöründe deneyimli bir gıda  mühendisi olabilir. Denetimi yapacak kişi mutlaka SA 8000 Sosyal Uygunluk Denetimi Denetçi Eğitimi ve Sertifikasını almış olmalıdır. BSCI denetiminin dayanağı genel olarak; iş kanunu, iş güvenliği kanunu ve ILO yasalarıdır. Bu kanun ve yasaların maddeleri BSCI denetim kriterlerinde görülebilir. Denetime girecek işletme hangi sektörde olursa olsun bu kanun ve yönetmeliklere uygun bir şekilde faaliyet göstermelidir.

SEDEX/SMETA | SOSYAL ETİK DENETİMİ

SEDEX; küresel tedarik zincirlerinde çalışma koşullarını iyileştirmek için çalışan, dünyanın önde gelen ahlaki (etik) ticaret hizmeti sağlayıcılarındandır. Kar amacı gütmeyen bir organizasyondur. (SEDEX ifadesinin açılımı ile ilgili SEDEX’in resmi sitesinde bir açıklama bulunmamaktadır. Bu ifade bir marka olarak kabul edilebilir.)

SEDEX, şirketlerin sorumlu ve sürdürülebilir iş uygulamalarını geliştirmelerine ve sorumlu bir şekilde kaynak sağlamalarına yardımcı olacak kolaylıkla uygulanabilen (pratik, kullanışlı) araçlar, hizmetler ve bir topluluk ağı sağlamaktadır. SEDEX ile birlikte çalışmak ya da SEDEX’e üye olmak, şirketlerin sosyal ve çevresel performanslarını daha iyi yönetmek ve tedarik zincirinde çalışan insanları korumak için birlikte çalışmalarını sağlar. SEDEX’in gıda, tarım,  giyim ve konfeksiyon, ambalaj ve kimyasallar dahil olmak üzere 35 sektörde 180 ülkede 60.000’den fazla üyesi bulunmaktadır. Londra, Gurugram, Santiago de Chile, Şangay, Sidney ve Tokyo’da ofisleri bulunan bir organizasyondur.


SEDEX, sorumlu tedarik alanında faaliyet gösterme konusunda 15 yılı aşkın uzmanlığa sahiptir. Birleşmiş Milletler (BM) ve Etik Ticaret Girişimi (Ethical Trde Initiative - ETI) gibi dünyanın en tanınmış markalarından ve standart belirleme kuruluşlarından bazılarıyla çalışır.

Üyeler, SEDEX’in ürünlerini ve hizmetlerini kullanarak, çok katmanlı, sorumlu kaynak bulma verilerini basit ve etkili (verimli) bir şekilde yönetebilirler. Ortak bilgileri paylaşarak işbirliği yaparken standart biçimlerden ve raporlardan yararlanabilir, zaman ve emek tasarrufu sağlayabilirler. SEDEX’in internet sitesinde belirtildiğine göre; SEDEX üyelerine aittir. Bu yüzden üyelerinin ihtiyaç duyduğu sorumlu kaynak verileri, teknoloji çözümleri (gereklilikleri), ürünler ve hizmetler sunmaya tamamen odaklanmıştır. SEDEX’in ölçek ve uzmanlığı farklı endüstri standartları ve metodolojileri arasında yakınsama sağlamak için üyeleri ve paydaşları bir araya getirmeye yardımcı olmaktadır.

SEDEX ile ilgili diğer bir tanım ise SMETA Denetimi (SMETA Audit)’dir. SMETA; Sedex Üyeleri Etik Ticaret Denetimi anlamına gelen bir kısaltmadır. SMETA, uygulamaya yönelik en iyi etik denetim tekniklerinin bir derlemesini sağlayan bir denetim metodolojisidir. Denetçilerin; Sedex’in 4 ana sütunu olan İş, Sağlık ve Güvenlik, Çevre ve İş Ahlakı kavramlarının çatısını oluşturan sorumlu iş uygulamalarının tüm yönlerini kapsayan yüksek kaliteli denetimler yapmasına yardımcı olmak için tasarlanmıştır.

 

SEDEX Belgesi Nedir?


SEDEX Belgesi, bir firmanın SEDEX’e üye olduğunu ve üyelik kapsamında üzerine düşenleri yaptığını gösteren bir belge olarak açıklanabilir. SEDEX Belgesi sahibi olan firmalar; işçi hakları, sağlığı ve güvenliği ile çevre ve iş etiği konularında kurumsal gelişim gösterebilirler. Bu belge sayesinde üye firmalar birbirlerinin gelişimine katkıda bulunacak ortak çalışmalara imza atmaktadırlar. Üye firmalar; farklı tür veri, standart ve sertifikasyonları, önemli kararlar alırken ve gelişimin sürekliliğini sağlarken değerlendirmektedir.

Günümüzde şirketlerin karşılaştığı en büyük risklerden biri; çok bağlantılı karmaşık tedarik zincirleri ile iş yapıyor olmaktır. Şirketlerin tedarik zincirlerini denetlemesi zor ve masraflı bir iştir. Tedarik zincirini haritalandırmak ve her tedarikçide bulunma ihtimali olan ve işi etkileyen potansiyel riskleri bilmek güçtür. İşte bu noktada SEDEX araçları ve servisleri kullanılarak şirketler karar alma sürecinden haberdar edilebilir. SEDEX Belgesi danışmanlık hizmetleri sayesinde şirketler SEDEX kriterlerine uygun kurumsal bir yapı oluşturabilmektedir.


Ülkemizde SEDEX Belgesi yetkili özel kuruluşlar tarafından verilebilmektedir. Sedex belgelendirme (sertifikasyon) süreçlerinde dünya çapında binlerce denetçi kuruluş ortaklaşa çalışmalar yürütmektedir. SEDEX Belgesi vermekle yetkili kuruluşlar, SEDEX standartlarına uygunluk için şirketleri detaylı şekilde incelemektedir. Bu belgelendirme sürecinde, Sedex danışmanlık hizmetleri, şirketlerin belge ve standardizasyon süreçlerinde, gerekli geliştirmeleri hayata geçirmelerine yardımcı olmaktadır.

SEDEX Belgesi almak amacıyla yapılacak denetimler, SMETA (Sedex Üyeleri Etik Ticaret Denetimi) adı verilen etik ticaret denetim kriterleri baz alınarak gerçekleştirilmektedir. Sedex Belgesi danışmanlığında verilen bilgiler, eğitimler ve yapılan toplantıların odak noktası da SMETA şartları olacaktır. SEDEX Belgesi almak isteyen bir şirket, yetkili kuruluşa başvurmalı ve gerekli denetimleri başarıyla tamamlamalıdır.


SEDEX Belgesi alabilmek için SMETA kriterlerine uygun şekilde, 3 ana adımdan oluşan bir denetim süreci başarıyla tamamlanmalıdır. Bu denetim sürecinin adımları;

•    Öz Değerlendirme Formu Doldurulması,
•    Denetim Alanı Oluşturulması,
Raporlama, maddeleriyle açıklanabilir.

 

SEDEX Belgesi Alma İle İlgili Denetim Süreci


SEDEX Belgesi almak için ister tedarikçi, ister satın alan taraf olsun, şirketlerin uyması gereken belli başlı kriterler vardır. Bu kriterlerin ya da ölçütlerin genel adı yukarıda bahsedilen SMETA’dır.

SMETA, dünya üzerinde en yaygın kullanıma sahip olan etik denetim formatlarından biridir. Çünkü SMETA, kurumsal sosyal sorumluluk alanında en iyi uygulamaları bir araya getirmiş bir yapıya sahiptir. SMETA konsepti (kavram, anlayış); Etik Ticaret Girişimi Temel Kodu (Ethical Trde Initiative – ETI Base Code) adı verilen evrensel kriterleri baz almaktadır. SMETA kapsamında gerçekleştirilen denetimlerde odak noktası; çalışma şartları, iş güvenliği, etik iş uygulamaları ve çevresel (ekolojik) standartlardır.

SEDEX Belgesi için temeli oluşturan SMETA, amacına uygun olarak, kendi içinde de sürekli bir gelişim içindedir. Bu sayede, günümüzün getirdiği problemlere ve ortaya çıkan gelişmelere göre güncellenmektedir. SMETA’nın en güncel versiyonu SMETA 6.1’dir. Güncellemelerde temel prensipler korunmaktadır. İnsan hakları ve geçici çalışma gibi konularda bazı güncellemeler yer almaktadır

 

SEDEX denetimi nasıl yapılır ?

 

Sedex denetimleri SMETA metodolojisi ile 3. Taraf onaylı denetim firmaları tarafından yapılır. Genelde 3 haftalık yarı haberli denetim şeklinde yapılır. Sedex Hazırlık Süreci yaklaşık 3-6 haftadır, bu süreç firmanın performansına göre değişebilir. Yapılan denetimden geçen üretici firma İngiltere´deki üye firmalar tarafından kabul edilir. Firmalar Sedex´e ortak veri tabanını kullanmak, çalışma gruplarında ve kararlarda rol almak, ve diğer Sedex üyeleriyle iletişime geçmek amacıyla katılırlar. 

 

SEDEX Denetimlerine hazırlık sürecinde siz değerli müşterilerimize SEDEX ön denetimleri danışmanlık hizmetimizle hertürlü yardıma hazırız.

INDITEX

Inditex, üretici firmaların bazı markalara üretim yapabilmesi için geçmesi gereken testler ve sağlaması gereken standartlar ile ilgili çalışma yapan bir kuruluştur. Hâlihazırda Inditex’in bünyesinde ya da Inditex’e bir nevi üye olan 8 marka vardır. Bunlar; Zara, Pull & Bear, Massimo Dutti, Bershka, Stradivarius, Oysho, Zara Home ve Uterqüe gibi büyük markalardır. Bu kadar çok büyük markanın bir arada bulunduğu bir grup olan Inditex, dünyanın en büyük moda perakendecilerinden birisi olarak ifade edilebilir.
Bu 8 marka dünyanın birçok yerinde satış yapan büyük markalardandır. Örnek olarak; Pull & Bear markası, İspanya merkezli giyim ve moda aksesuarları markasıdır. 1986 yılında kurulmuştur. Pull & Bear, sahip olduğu mağazaların yanı sıra Eylül 2011 itibariyle internet üzerinden satış yapmaya başlamıştır. 2014 yılı itibarıyla dünya genelinde 55’ten fazla ülkede 500’ün üzerinde mağazası bulunmaktadır.
Dünyadaki birçok moda perakendecilerinden biri olan Inditex, çevrimiçi platformu veya 96 pazardaki 7000’in üzerinde mağazası ile 202 pazarda satış yapmaktadır. Bu 8 markadan birine üretim yapabilmek için, öncelikle Inditex denetim ekibi ya da üçüncü taraf denetim firmaları tarafından yapılan Inditex Sosyal Uygunluk Ön Denetimi’ne girilmeli ve denetimler başarıyla tamamlanmalıdır.
Denetim öncesinde firmalar çok iyi hazırlanmalı ve eksiklerini gidermelidir. Aksi takdirde 6 ay söz konusu 8 markaya üretim yapamaz ve 6 ay boyunca bir daha ki denetim için beklemek zorunda kalır. Yani bu 6 aylık süre geçmeden bir daha denetime giremez ama bu süre zarfında hazırlık yapabilir ve eksiklerini giderebilir. Ancak denetimlere vaktinde ve gerektiği gibi hazırlanırsa, sonuçta da denetimleri başarıyla geçerse, bu 6 aylık kaybı yaşamadan üretime başlayabilir. Bu kapsamda firmalar, denetim öncesinde gerekli hazırlıkları daha kolay yapabilmek için özel firmalardan bu konu hakkında danışmanlık hizmeti yani yardım ve öneri alabilirler.

Inditex Belgesi Nedir?


Inditex Belgesi veya Zara Inditex Belgesi olarak anılan belge; Inditex denetimlerini başarıyla tamamlayan firmanın sahip olduğu belge ya da belgelerdir. Bu belge veya belgeler, denetim sonuçlarını gösteren evraklar ya da denetim firmasının verdiği evraklardan oluşabilir.
Inditex Denetimleri ve standartları ile benzer amaca hizmet eden başka standartlar, denetimler ve bu işi yapan teşkilatlar da vardır. Örnek olarak BSCI Birliği, Fama Denetimleri ve SEDEX Teşkilatı gösterilebilir. SEDEX ve BSCI; küresel tedarik zincirlerinde çalışma koşullarını iyileştirmek gibi benzer amaçlarla faaliyet gösteren müesseselerdir. Disney Fama ya da sadece Fama ise; Disney tarafından yürütülen bir sertifikasyon veya belgelendirme faaliyeti ve bu kapsamda yürütülen denetimler olarak da açıklanabilir.

Inditex Belgelendirme


Inditex Belgelendirme; Inditex denetimi ya da Zara Inditex Denetimi olarak adlandırılan denetimler ile alakalı olarak elde edilen belgeler ve bu belgeler ile ilgili faaliyetlerdir. Bu belgelendirme işlemi doğrudan Inditex’in görevlendirdiği kişiler tarafından ya da üçüncü taraf firmalar veya kişiler tarafından yapılabilir. Ayrıca bu belgelendirme ve denetim işlemleri ile alakalı danışmanlık hizmeti de verilmektedir.
Bu belgelendirme ile alakalı olan danışmanlık hizmetinde amaç; Inditex denetimine girecek firmalara gerekli eğitim veya bilgilendirme hizmetini vermek, gerekli dokümantasyon yardımı yapmak ve personel ile çalışanları bu konu hakkında bilgilendirmek olarak açıklanabilir. Inditex denetimlerine yönelik danışmanlık hizmeti kapsamında;


•    “Tedarikçi Denetim Soru” listesi oluşturularak hem personelin hem yöneticilerin denetimler kapsamında gelebilecek sorulara hazırlanması,
•    Gerekli dokümantasyonun oluşturulması,
•    Denetimlere yönelik hazırlıklar,
gibi hizmetler verilebilir.


Inditex belgesi almak isteyen firma hangi sektörde olursa olsun, bu belgeyi almaya başvurmadan önce bir danışmanlık firmasından yararlanırsa, faydasını görecektir. Inditex denetimlerini başarıyla tamamlayan ve gerekli onayı alan firmalar bu 8 markaya üretim yapabilir. Bu denetimlerden geçemeyen firmalar 6 ay boyunca tekrar denetime giremeyeceğinden ilk denetimden başarıyla geçmek çok önemlidir. Eğer bir firma denetimlerden geçemezse 6 ay sonra tekrar denetime girene kadar bu 8 markaya üretim yapamaz. Bu 8 markanın çoğunun dünya çapında büyük markalar olduğu göz önünde bulundurulursa, gerçekten firmalar için bu 8 markaya üretim yapamamanın ne kadar büyük bir kayıp olduğu anlaşılabilir.
Inditex denetimlerine katılacak firmalar;
•    Personel kayıtları (işe devam kayıtları, maaş bordroları, aylık hesap pusulaları gibi),
•    İş sağlığı ve güvenliği kayıtları (bina yerleşim planları, tahliye planı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, itfaiye raporu, yapı ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesi, yangın söndürme tüpü ve yangın dolaplarının sayısı gibi),
•    Çevre ile ilgili kayıtlar (işyerine ait çevre izin belgesi, ÇED kapsam dışı raporu, çevre koruma belgeleri, atık beyanları gibi),
•    Diğer kayıtlar (iş alım ve çıkış prosedürü, geçmiş denetim kayıtları, iç ve dış fason tedarikçi firma listeleri gibi),
kayıtlarına dikkat etmeli ve bu kayıtları özenli bir şekilde tutmalıdır.

Inditex Belgesi Alma İle İlgili Denetim Süreci


Inditex grubunda bulunan 8 markaya ya da bu markalardan birine ürün üretebilmek için Inditex denetimlerini başarıyla tamamlamak gereklidir. Bu denetimler sosyal uygunluk denetimleri olarak da adlandırılabilir. Bu denetimlerde istenen kriterlerin bazıları;
•    İşletmede hiçbir koşulda 16 yaşından küçük olan kişi veya kişiler çalıştırılmamalı,
•    Oturma ve çalışma izni olmayan yabancı uyruklu personel çalıştırılmamalı,
•    İşletmede çalışan personelin hiçbirine asgari ücret altı ödeme yapılmamalı,
•    Ödeme ve/veya puantaj kayıtları olmak üzere hiçbir koşulda şeffaflığa aykırı bir durum olmamalı,
•    İşletmede hiçbir koşulda SGK ve/veya vergi borcu olmamalı,
•    İşletme, hiçbir Inditex ürününü hiçbir proses için (iplik temizleme dâhil) Inditex onayı olmayan bir işletmeye çıkmamalı, maddeleriyle açıklanabilir.

GOTS

GOTS; dilimize Küresel Organik Tekstil Standardı olarak çevrilen Global Organic Textile Standard ifadesinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Bu standart, tekstil tedarik zincirinin tamamını, bağımsız sertifikasyon ile belgelendiren, çevresel (ekolojik) ve sosyal kriterler de dahil olmak üzere organik lifler için tekstil işletme koşullarını belirleyen, dünya çapında önde gelen standartlardandır. 2005 yılında International Working Group yani Uluslararası Çalışma Grubu tarafından bu standardın ilk versiyonu yayınlanmıştır. GOTS Standardı; 1. Versiyonun yayınlanmasından 9 yıl sonra ve Versiyon 4.0, Versiyon 3.0’ın tanıtılmasından 3 yıl sonra, 1 Mart 2014’te yayınlanmıştır. Mart 2017’den bu yana bu standardın Versiyon 5.0’ı geçerlidir.


Devlet tarafından çıkarılan bir kanun ya da yönetmelik ile bu standardın uygulamasının talep edilmediği belirtilmektedir. Ancak dünyadaki bazı tekstil firmaları, tedarikçilerinden bu standartlara uymasını talep etmektedir. Ayrıca bu standarda uygunluğu belgelemek firmalara uluslararası ün ve saygınlık kazandırabilir. Bu standardın amacı, çevresel ve toplumsal olarak sorumlu bir üretim anlayışıyla son tüketiciye güvenilir bir ürün vermek üzere hammaddelerin hasadından, ürünlerin etiketlenmesine kadar tekstil ürünlerinin organik statüsünü sağlamak için koşulları tanımlamak olarak açıklanabilir.

Tekstil üreticileri, tüm önemli pazarlarda kabul gören GOTS Sertifikası ile organik kumaşlarını ve giysilerini rahatlıkla ihraç edebilirler. Bu standart en az %70’i sertifikalı ve organik doğal elyaftan üretilmiş tüm tekstil ürünlerinin üretimini, işletilmesini, ambalajlanmasını, etiketlenmesini, alım-satımını ve dağıtımını kapsamaktadır. Nihai ürünler; elyaf ürünler ile sınırlı olmamak şartıyla, iplik, kumaş, giysiler, moda tekstil aksesuarları (taşınan ya da giyilen), tekstil oyuncakları, ev tekstili, yatak ve yatak ürünleri ve aynı zamanda tekstilden üretilen kişisel bakım ürünlerini içerebilir. Bu standart, deri ürünler için kriter belirlemesi yapmamaktadır.

GOTS Belgelendirme


Küresel Organik Tekstil Standardı, organik liflerden yapılan tekstil ürünleri için dünya çapında en önemli işletme standardıdır. Organik tekstil zincirinin bütün aşamalarında çok yüksek ölçütler (kıstaslar) belirlemekle birlikte, sosyal sorumlulukla ilgili gerekliliklere uyulmasını da talep eder. Üretim alanlarının, işletmelerin ve bu standartla ilgili ürünlerin ticaretini yapan kuruluşların  GOTS Belgelendirme faaliyeti, GOTS izleme sistemi temellerine dayalı olarak akredite edilen bağımsız kuruluşlarca yapılmaktadır. GOTS sertifikasyon (belgelendirme) işlemlerinin tamamlanmasıyla, sertifikalandırılmış olan kuruluş GOTS programına dahil olduğunu gösterecek olan ve GOTS logosunun kullanılmasına izin veren bir lisansa ya da belgeye sahip olabilir. Bu belgeye sahip olan kuruluş ürünlerine GOTS logosunu yerleştirebilir.

Hasat sonrası işleme aşamasından, nihai ürün tüccarlarına kadar, organik elyaf ve tekstil endüstrisinin tüm tedarik zinciri bu standart kapsamında sertifikalandırılabilir. Perakendeciler ise gönüllü olarak sertifikalandırılabilir. GOTS standartları içerisinde organik hammadde üretimi için kriterler yoktur. Organik elyaflar, IFOAM ya da ISO 17065 Standardı’na göre akredite olan sertifikasyon kuruluşları tarafından, uluslararası organik standartlara göre (EC 834/2007 Yönetmeliği, NOP veya IFOAM temel standardı kapsamında yer alan herhangi bir standart gibi) sertifikalı kaynaklardan elde edilebilir. Hammadde olarak her çeşit organik sertifikalı elyaf (pamuk, ipek, yün, keten, kenevir vb.) kullanılabilir. Kullanılan elyaflara göre farklı etiketleme seçenekleri vardır.

Hem Organik Hem de Konvansiyonel Üretim Yapan Firmalar GOTS Standardına Uygun Ürün Üretebilir Mi?


Hem organik hem de konvansiyonel üretim yapan ve GOTS sertifikasyonu için başvuran girişimci (müteşebbis), hammaddenin kabulünden, işleme, depolama vb. tüm basamaklardan satışa kadar GOTS ürünlerini (GOTS’a uygun ürünleri), GOTS olmayan ürünlerden ayırmak için gerekli tedbirleri almalıdır. En kolay ve etkili ayrım, yer bazında ayrım yapmak olabilir. Yani GOTS ürünleri için farklı işleme hattı ve depo kullanılması, ürünlerin birbirinden farklı yerlerde tutulabilmesi için etkili olur. Ancak yer sıkıntısı olan yerlerde bu çoğu zaman mümkün olmayabilir. Bu durumda zaman olarak ayrım yapılabilir. Yani GOTS standartlarına uygun ürünler ile GOTS standartlarına uymayan ürünler aynı hat üzerinde farklı zamanlarda işlenebilir. Bu kapsamda ilgili ekipmanların temizliği GOTS’a uygun ürünleri işlemeden önce yapılmalıdır. Nakliye, depolama ve üretim sırasında bulaşmanın önlenmesi için koruyucu önlemler alınmalıdır.

GOTS Kapsamındaki Sosyal Kriterler


Küresel Organik Tekstil Standardı (GOTS) kapsamında sosyal kriterler de vardır. Bu kriterler;

•    İşverenler, özgür iş seçimi, dernek kurma özgürlüğü, toplu pazarlık hakkı, güvenli ve hijyenik çalışma koşulları, çocuk çalışanlar, çalışma saatleri, ayrımcılık, sert veya insanlık dışı muamele hakkında Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization – ILO) sözleşmelerine ve ulusal yasalara uymalı,
•    Maaşlar çalışanların temel ihtiyaçlarını karşılamalı,
•    İşverenler kısa süreli sözleşme, fason sözleşme vb. yoluyla işçi veya sosyal güvenlik kanunlarından kaçınmamalı,
•    Etik iş davranışının tanımlandığı (yolsuzluk karşıtlığı, veri güvenliği vs.) bir Sosyal Uygunluk Beyanı mevcut olmalı,
gibi maddelerden oluşmaktadır.

GOTS Kapsamında Çevre Yönetimi ile İlgili Kriterler


Küresel Organik Tekstil Standardı (GOTS) kapsamında çevresel kriterler de vardır. Bu kriterler;
•    Endüstrilerde önlemlerin ve girişimlerin aynı zamanda kantitatif hedeflerin bulunduğu yazılı ve detaylı çevre politikası olmalı,
•    Islak işleme birimleri, kullanılan kimyasalların, enerji, su tüketimi ve çamurun atılması dahil, atık su artımının tüm kayıtlarını saklamalı,
•    Diğer tüm birimler için ise enerji tüketim kayıtlarının saklanması yeterlidir,
•    Atık suyun kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) kg tekstil çıktısı başına 20kg’ı aşmamalı,
gibi maddelerden oluşmaktadır.

GOST-R

Günümüzde gelişen teknoloji sayesinde birçok yararlı ürünle birlikte birçok kimyasal ürün de üretilmektedir. Yani diğer bir deyişle ürünler üretilirken ortaya çıkan atıklar ya da üretilen ürünleri ambalajlamak ve korumak için kullanılan ürünler insan sağlığı ve çevre için zararlı olabilmektedir. Bu nedenle ülkeler insan ve çevre sağlığı için sınırlarda ve ülke içinde çeşitli kontroller yaparak bu zararları azaltmaya ya da tamamen sıfıra indirmeye çalışmaktadırlar. Ülkeler bu kapsamda firmalardan bazı standartlara uymalarını ve bazı belgeler elde etmelerini talep edebilmektedirler. Ayrıca ülkelerin bireysel bazda yaptığı çalışmalara ek olarak, uluslararası boyutta da bazı çalışmalar yürütülmekte ve standartlar düzenlenmektedir. GOST-R Belgesi de bu kapsamda değerlendirilebilecek bir belge türüdür. Dış ülkelere satış yapmak isteyen firmalar bu ve bu tarz belgelere yönelik bilgi sahibi olmalı ve ürünlerini pazarlarken bu hususa dikkat etmelidirler.


GOST-R Belgesi; Rusya’ya ürün ihraç etmek isteyenlerin alması gereken bir belgedir. Aslında bu belgenin genel adı GOST Belgesi’dir. Sonundaki R harfi üye ülkeyi (Rusya) temsil etmektedir. GOST belgesine dahil edilen tüm ürünler için, Rusya ve Avrasya Birliği üye ülkelerinden herhangi biri ile ithalat veya ihracat yaparken bir takım kurallara uyulması gerekmektedir. 2001 yılından beridir, GOST kapsamında olan ve GOST Belgesi olmayan ürünlerin bahsedilen ülkelerin gümrüklerinden girişi yasaklanmıştır. Bu belge/sertifika tüketicilerin korunmasını amaçlayan bir belge olup, toptan ve perakende ürünlerde geçerlidir.

GOST-R Belgesi ile Belgelendirme

 

GOST-R Belgesi, Rusya’ya ürün ihraç etmek isteyen kuruluşlar tarafından bir defaya mahsus veya 1-3 yıllık olarak alınan bir belgedir. Bu belgeyi alan kuruluşlar gümrükleme işlemlerinde ürünlerini serbestçe geçirebilirler. Yetkili kuruluşlar tarafından belgelendirme faaliyetleri yürütülmektedir. Yani, Rusya Federasyonu tarafından akredite edilmiş (denkliği kabul edilen ve onaylanmış) kuruluşlar tarafından GOST-R Belgesi verilebilmektedir. Bu belgeyi elde etmek isteyen firma yetkili bir kuruluşa başvurmalı ve istenilen şartları sağlamalıdır. Rusya Federasyonu’na ürünler gönderilmeden önce ilgili standartlara uygunluğu yetkili kuruluşlarca değerlendirilmeli ve belgelendirme işlemi tamamlanmalıdır.


Belgelendirme süreci başlamadan önce firmaların bir danışmanlık firmasından danışmanlık hizmeti almaları onların yapılacak olan denetimlerden geçme ihtimalini arttıracaktır. Günümüzde firmaları ilgilendiren birçok standart, yönetmelik, kanun vb. mevzuat vardır. Firma yetkililerinin ya da yöneticilerinin bütün bu mevzuata hakim olması ve bunları takip etmesi biraz zor olabilir. Ayrıca bu durum ayrı bir iş yükü ve emek gerektirir. Bu yüzden alanında uzman bir şekilde hizmet veren bir danışmanlık firmasına başvurup belgelendirme işlemleri ile ilgili bilgi almak hem zaman hem de maliyet açısından kârlı bir seçim olabilir.


Ayrıca bir danışmanlık firmasından hizmet almak, belgelendirme işlemleri ile ilgili yapılacak olan denetimlerden başarıyla geçme ihtimalini de arttıracaktır. Eğer belge almak için başvuru yapacak olan firma bu konu hakkında uzman bir danışmanlık firması bulamazsa, belgelendirme kuruluşlarından da gerekli bilgi ve yardımı alabilir. GOST Belgesi; 1 yıllık seri üretim belgesi ve 3 yıllık seri üretim belgesi olmak üzere 2 türdedir. Ayrıca bu belge aşağıda belirtilen 2 farklı şekilde verilmektedir.


•    Zorunlu Uygunluk Sertifikası (Üretimle ilgili olup zorunlu onaya tabidir/bağlıdır.),
•    Gönüllü Uygunluk Sertifikası (Üretimle ilgili olup gönüllü onaya tabidir/bağlıdır.).



GOST-R Belgesi ile Belgelendirilmenin Faydaları

 

Dünya’da en çok nüfusa sahip ülkelerden biri olan Rusya gibi bir ülkeye ihracat yapabilmek için GOST kapsamına giren ürünlerinizin GOST-R Belgesi ile belgelendirilmiş olması gerekmektedir. Bu belgeye sahip olmanın faydaları;

•    Rusya Federasyonu gibi büyük nüfuslu bir ülkeye ihracat yapabilmek,
•    Firmanın hitap ettiği pazarın büyümesi ve genişlemesi,
•    Rusya ve çevresindeki pazarlarda ürünleri serbest dolaştırabilmek,
•    Daha geniş müşteri portföyüne sahip olmak,
•    Firma saygınlığının artması,
maddeleri ile açıklanabilir. Günümüzdeki mevzuat çerçevesinde ürünler için adeta bir pasaport gibi işleve sahip olan bu belge, son dönemlerde firmalar tarafından elde etmek amacı ile sıklıkla başvurulan bir belgedir. Yetkili kuruluşlar ile iletişime geçilerek ve belgelendirme sürecini başlatarak; ürünlerin analizi, değerlendirilmesi ve belgelendirilmesi yapılabilir. Bu konu hakkında uzman ve yetkili olan kuruluşların çağrı merkezleri aranarak konu hakkında detaylı bilgi alınabilir. Giderek küreselleşen ve adeta ülke sınırlarının serbest ticaret felsefesi kapsamında bir nevi ortadan kalktığı ya da kalkmaya başladığı bir dünyada bu tarz belgelere sahip olup dış ülkelere ihracat yapabilmek firmalar için büyük önem arz etmektedir.

GRS

GRS; dilimize Küresel Geri Dönüştürülmüş Standardı olarak çevrilen Global Recycled Standard ifadesinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. GRS; nihai (son) üründe, katı üretim gerekliliklerini yerine getirerek, geri dönüştürülmüş materyallerin içeriğini izlemek ve doğrulamak için oluşturulmuş bir ürün standardıdır. Standardın Türkçesinden de anlaşılacağı üzere bu standart geri dönüştürülmüş materyallerle alakalıdır. Uluslararası bir standart olan GRS, geri dönüştürülmüş içeriğin üçüncü taraf sertifikasyonu, gözetim zinciri, sosyal ve çevresel şartlar ve kimyasal kısıtlamaları için gereklilikleri belirleyen tam bir ürün standardıdır.
Küresel Geri Dönüştürülmüş Standardı, geri dönüştürülmüş ürünlerle üretim yapan tüm firmalara uygulanabilir. En az %20 geri dönüştürülmüş (recycled) materyal içeren tüm ürünlerin işleme, üretim, paketleme, etiketleme ve dağıtımı ile ilgilidir. Materyal toplama ve materyal konsantrasyonu işlemleri/süreçleri için GRS sertifikasyonu zorunluluğu yoktur. Fakat standardın hedeflerine uygun ve rastgele olarak sertifikasyon kuruluşu tarafından denetlenebilecek şekilde gerekliliklere uygun olduklarını deklare etmeli/bildirmelidirler. Sertifikalandırılabilecek ürünler tekstil ürünleri ile sınırlı değildir.
Tekstil ürünleri ile ilgili olan ve GRS ile karıştırılma ihtimali olan bir standart ise GOTS’dur. GOTS; dilimize Küresel Organik Tekstil Standardı olarak çevrilen Global Organic Textile Standard kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. GOTS standardı, tekstil tedarik zincirinin tamamını, bağımsız sertifikasyon ile belgelendiren, çevresel (ekolojik) ve sosyal kriterler de dahil olmak üzere organik lifler için tekstil işletme koşullarını belirleyen, dünya çapında önde gelen standartlardandır. 2005 yılında International Working Group yani Uluslararası Çalışma Grubu tarafından bu standardın ilk versiyonu yayınlanmış olup, Mart 2017’den bu yana bu standardın Versiyon 5.0’ı geçerlidir.

GRS Belgelendirme


Küresel Geri Dönüştürülmüş Standardı (GRS), 2008 yılında Control Union (Kontrol Birliği) tarafından geliştirilmiş olup daha sonra 2011 yılında Textile Exchange’a devredilmiştir. Bu standart, geri dönüştürülmüş ürünlerin, mamul ya da yarı mamul olarak üretimini ve/veya ticaretini yapan firmalara uygulanabilmektedir. En az %20 oranında geri dönüştürülmüş materyal içeren tüm ürünleri kapsamaktadır. Bu standardın uygulama alanı sadece tekstil ürünleri ile sınırlı olmayıp başta; kağıt, ambalaj, cam ve plastik gibi ürünler de dahil olmak üzere geniştir. GRS Standardı’nın işçi sağlığı ve güvenliği ile çevre ve atık yönetimi de dahil olmak üzere birçok kriteri vardır.
Yetkili firmalar tarafından Küresel Geri Dönüştürülmüş Standardı’na yönelik belgelendirme/sertifikasyon faaliyeti yapılabilmektedir. Bu faaliyetler GRS Belgelendirme olarak adlandırılabilir. Kendi kuruluşu bünyesinde bu standardın kriterlerini uygulamak veya uygulatmak isteyen yönetici, yetkili belgelendirme firmalarına başvurarak belgelendirme işlemlerine başlayabilir. Bir firmanın uluslararası bir standarda dair belgeye sahip olması onun yararına olacaktır. Uluslararası standartlara uygun olarak; üretim, dağıtım, depolama, ambalajlama vb. faaliyetleri yürüttüğünü gösteren firmalar, uluslararası ün, saygınlık ve güvenilirlik kazanabilir. Bu durum firmanın müşteri memnuniyetinin, müşteri sayısının ve dönüşüm oranının (devamlı müşteri oranı denebilir) artmasını sağlar. Yukarıda da ifade edildiği gibi GRS, sadece tekstil sektörü ile alakalı değildir. Tekstil sektörü ile alakalı olan standartlar; GOTS, RWS, OCS ve RDS olarak sıralanabilir.


GRS’yi Geliştiren Control Union Hakkında


Control Union, 1920’de Hollanda’da kurulmuş olan bir şirketler grubudur. 70’i aşkın ülkede 4000’den fazla profesyonel çalışanı ile hizmet veren Control Union, faaliyet alanlarını kapsayan, standartları belirleyen ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşların çoğu tarafından tanınmaktadır. Control Union, bu şirketlerin birçoğunun üyesi bazılarının ise kurucu üyesidir. Control Union, müşterilerinin ihtiyaçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde karşılayacak açık görüşe, hizmet verdiği ürün ve prosesler hakkında güncel bilgi ve etkin deneyime, uzman personel ve laboratuvarlar  ve dünyanın tamamına yayılmış uluslararası ağa sahip bir şirketler grubudur.
Hollanda’dan başlayarak hızla büyüyen bu firma müşteri memnuniyeti, girişimcilik ve uzmanlığı hedeflemiştir. Firma tarafından müşterilere saygı ile yaklaşılmakta ve yeni iş alanları için gözlem yapılmaktadır. Control Union, 2001 yılından beri Türkiye’de faaliyet göstermektedir. Özel prensip ve değerlere sahip olan bu sektöre saygı göstermekte, değişim ve karmaşıklığına uyum sağlamaktadır. Bu nedenle Control Union, bağımsız ve tarafsız anlayışı doğrultusunda gözetim, periyodik muayene, periyodik kontrol, sertifikasyon ve laboratuvar hizmetleri ve kalite yönetimi ile uluslararası varlığını sürdürmektedir.
Control Union firmasının eğitime yönelik faaliyet gösteren Control Union Academy adında bir bölümü ya da kuruluşu da bulunmaktadır. Bu kuruluşun verdiği örnek bir eğitim olarak, 2019 yılında İzmir de verilen Global Recycled Standard (GRS) ve Recycled Claim Standard (OCS) Temel Bilgilendirme Eğitimi gösterilebilir.


Control Union Tarafından Sunulan Sertifikalar


Control Union firması tarafından sunulan sertifikalar;
•    Glabal Organic Textile Standard (GOTS),
•    GOTS Onaylı Boya ve Kimyasal Yardımcılar,
•    Organic Content Standard (OCS) – Textile Exchange,
•    Global Recyle Standard (GRS) – Textile Exchange,
•    Recycled Claim Standard (RCS) – Textile Exchange’dir.


Yukarıda belirtilen sertifikaları göz önünde bulundurarak firmanız için ihtiyacınız olan sertifikayı belirledikten sonra başvuru talebinde bulunabilirsiniz. Artan çevre ve sağlık sorunları (hava kirliliği, kanserojen maddeler vb.) nedeniyle sertifikalı organik ürünler konusundaki toplum bilinci de artmaktadır. Tekstil alanında da organik ürünlere olan talep büyümektedir. Bu ve benzeri verileri de dikkate alarak siz de firmanız için sertifika almayı düşünebilirsiniz.
Konuyla ilgili sağladığımız danışmanlık hizmetlerimizden yararlanarak, hazırlık sürecinizde hem vakit hem de maliyetten tasarruf edebilirsiniz.

SA 8000

SA 8000, 1989’da Ekonomik Öncelikler Konseyi’nin bir iştiraki olan Uluslararası Sosyal Sorumluluk (Social Accountability International - SAI) tarafından oluşturulmuş bir işyeri standardıdır. Bu standart, küresel olarak en çok kabul gören uluslararası işyeri standartlarından ya da standardizasyon faaliyetlerinden biri olarak ifade edilebilir. SA 8000 Standardı, dünya çapında her büyüklükteki şirkete uygulanabilir. SA 8000 belgelendirmesi; çocuk işçilik, iş sağlığı ve güvenliği, örgütlenme özgürlüğü ve toplu pazarlık, ayrımcılık, disiplin uygulamaları, çalışma saatleri, ücretler ve yönetim sistemleri gibi çeşitli konuları ele almaktadır.


SA 8000 Standardı kapsamındaki standartlar; dünya çapında işyeri standartlarını belirlemenin yanı sıra, Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization - ILO), İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi dâhil olmak üzere birçok uluslararası sözleşme ve anlaşma ile ilgilidirler. SA 8000 belgelendirmesi yapan kuruluş; çalışanları, ortakları ve tedarikçilerinin çalışma koşullarının yanı sıra, faaliyetlerinin sosyal etkilerini de göz önünde bulundurmalı ve standartlara aykırı bir durum varsa bunu düzeltmelidir. Yukarıda da belirtildiği gibi bu standartlar dünya çapında her büyüklükteki şirkete uygulanabilir.
 

SA 8000 Belgelendirmesi/Sertifikasyonu


SA 8000 Belgelendirmesi yetkili firmalar tarafından yapılmaktadır. Belgelendirme yaptırmak isteyen kuruluşlar gerekli hazırlıkları yaparak bu firmalara başvurmalıdırlar. Eğer belgelendirme denetimleri başarılı geçerse yetkili firmalar tarafından başvuru yapan kuruluşa SA 8000 Belgesi verilir. Bir kuruluşun SA 8000 belgesi alması, o kuruluşun faaliyetlerinde sosyal sorumluluğu geliştirmesine ve iyileştirmesine yardımcı olacaktır. Küresel olarak en çok kabul gören işyeri standartlarından birini uygulamak; kuruluşların, çalışanların ve o bölgedeki halkın sosyal sorumluluk konusundaki farkındalık düzeyinin yükselmesine katkı sağlayacaktır. Bir toplum içinde yaşayan insan çevresine dikkatlice baktığında sosyal hakların ne demek olduğunu, toplumsal refah ve mutluluğun sosyal hakların sağlanması ile ne kadar yükseldiğini ve buna katkısı olan sosyal sorumluluk faaliyetlerinin ne kadar önemli olduğunu görecektir.
 

SA 8000 Belgesi Almanın Faydaları


Bir kuruluşun SA 8000 Belgesi’ni almasının faydaları;

•    Sosyal sorumluluk konusunda o kuruluşun ne kadar duyarlı olduğunun görülmesi,
•    Kuruluş bünyesindeki çalışanlara ahlaki (etik) ve küresel standartlara uygun olarak davranıldığının belgelenmesi,
•    Tedarik zincirinin yönetiminin ve performansının iyileşmesi,
•    Küresel standartlara uygunluk sağlanması,
•    İhmal, iş kazası, itibar kaybı ve olası dava risklerinin azalması,
•    Kurumsal vizyonun (hedef, ülkü) desteklenmesi,
•    Çalışanların, müşterilerin ve paydaşların bağlılığının gelişmesi ve pekişmesi,
•    Uluslararası ihaleler için teklif verirken sosyal sorumluluğun gözetilebilmesi,
•    Kuruluşun itibarının ve çalışanların motivasyonunun artması,
maddeleri ile açıklanabilir.


SA 8000 Belgelendirmesi ile İlgili Danışmanlık Hizmeti


SA 8000 Belgelendirmesi süreci başlamadan önce firmaların bir danışmanlık firmasından danışmanlık hizmeti almaları onların, yapılacak olan denetimlerden başarıyla geçme ihtimalini arttıracaktır. Günümüzde firmaları ilgilendiren birçok standart, yönetmelik, kanun vb. mevzuat vardır. Firma yetkililerinin ya da yöneticilerinin bütün bu mevzuata hâkim olması ve bunları takip etmesi biraz zor olabilir. Ayrıca bu durum ayrı bir iş yükü ve emek gerektirir. Bu yüzden alanında uzman bir şekilde hizmet veren bir danışmanlık firmasına başvurup belgelendirme işlemleri ile ilgili bilgi almak hem zaman hem de maliyet açısından kârlı bir seçim olabilir.

Ayrıca bir danışmanlık firmasından hizmet almak, belgelendirme işlemleri ile ilgili yapılacak olan denetimlerden başarıyla geçme ihtimalini de arttıracaktır. Eğer belge almak için başvuru yapacak olan firma bu konu hakkında uzman bir danışmanlık firması bulamazsa, belgelendirme kuruluşlarından da gerekli bilgi ve yardımı alabilir.
 

SA 8000 Belgesi’ne Benzer Diğer Uygulamalar


SA 8000 Belgesi’ne benzer olarak yürütülen diğer bir çalışma da Ahlaki Ticaret Hizmeti ya da diğer bir deyişle Etik Ticaret Hizmeti’dir. Bu kapsamda yürütülen faaliyetler için yapılan denetimler aynı zamanda Sosyal Uygunluk Denetimi (SUD) ya da Sosyal Sorumluluk Denetimi olarak da anılmaktadır. Sosyal uygunluk, Sosyal Sorumluluk ve ahlaki ticaret kapsamındaki faaliyetler ile alakalı olarak; SEDEX, WRAP, Fairtrade, ETI Etik Ticaret ve BSCI gibi kuruluşlar veya sertifikasyon/standardizasyon programları da bulunmaktadır. Bu kuruluşların bir kısmı küresel tedarik zincirlerinde çalışma koşullarını iyileştirmek için çalışan, dünyanın önde gelen ahlaki (etik) ticaret hizmeti sağlayıcılarındandır. Ayrıca bu organizasyonlar arasında kâr amacı gütmeyen organizasyonlar da vardır. Bununla birlikte bu kapsamda yapılan çalışmalarda yaygın olarak sözü geçen başka bir kuruluş da Uluslararası Çalışma Örgütü’dür (International Labour Organization - ILO).


Uluslararası Çalışma Örgütü’nce 20. yüzyılın başlarından itibaren geliştirilen ve günümüzde de varlığını sürdüren bir çalışma ise ILS’dir. Yani; dilimize Uluslararası Çalışma Standartları olarak çevrilen International Labour Standarts tanımının baş harflerinden oluşan bir standardizasyon faaliyetidir. Bu standardizasyon sistemi; özgürlük, eşitlik, güvenlik ve saygınlık (haysiyet) koşullarında kadın ve erkeklerin insana yakışır ve üretken bir iş edinme fırsatlarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
 

FSC Belgesi

FSC; dilimize Orman Yönetim Konseyi olarak çevrilen Forest Stewardship Council ifadesinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. İnsan nüfusunun artışından etkilenen ve artan çevre kirliliği, insanlardaki çevre bilincinin yükselmesine de yol açmaktadır. Ayrıca artan insan nüfusu tüketilen tüm malzemelerin de artmasına bu kapsamda doğal kaynakların azalmasına yol açmaktadır. Bu durumun bir sonucu da; kereste ve ahşap gibi hammaddeleri içeren ormanların azalması ve bu azalmayı kontrol altına almak için ormanların korunmasına verilen önemin büyümesidir. Bu kapsamda son zamanlarda ortaya çıkan kavramlardan biri de Orman Yönetimi’dir. Ormanların iyi yönetimi; ağaç kesimlerinin ve dikimlerinin kontrollü ve uygun miktarda yapılması ile ormanların ekolojik yapılarının korunması olarak açıklanabilir.


İyi yönetilmiş ormanla ilgili olarak ilk çalışmalar 1990’da ABD’nin Kaliforniya eyaletinde bir araya gelen, orman ürünleri üreticileri, dağıtıcıları ve kullanıcıları tarafından başlatılmıştır. Bu toplantıya çevre ve insan hakları konularında hizmet veren STK’lar (Sivil Toplum Kuruluşları) da katılmıştır. İşte Orman Yönetim Konseyi (Forest Stewardship Council-FSC) bu toplantıda kurulmuştur. FSC, kar amacı gütmeyen uluslararası bir kuruluştur. Birleşmiş Milletler ve Dünya Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) raporlarından dünya ormanlarının yarısının tahrip edildiği anlaşılmaktadır. Başka bir görüşe göre FSC, bu duruma bir tepki olarak kurulmuştur. Bu kuruluşun amaçları;


•    Dünyada kabul edilmiş çevre standartlarına uygun ormanların kullanımının sağlanması,
•    Orman alanlarının kalıcılığını sağlayıcı politikalar geliştirmek,
•    Orman ürünlerinin izlenebilirliğinin menşeini takip edecek bir sistem kurmak,
•    Son tüketicilere etiketleme ve markalama sağlamak,
olarak ifade edilmektedir.


Yetersiz ve uygun olmayan orman yönetimi uygulamaları, ormanların yaşamını ve sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Ormanların sürdürülebilirliğinin azalması, ormanların çabuk tükenmesine, bunun sonucunda da hem temiz havanın hem de ormanlardan elde edilen kaynakların tükenmesine hem de canlı hayatının tehlikeye girmesine yol açmaktadır. İnsanların bu konuda duyarlılığının arttırılması gerekmektedir. FSC sertifikası, ormandan gelen kereste ürünlerinin güvenilir ve sürdürülebilir bir şekilde yönetildiğinin garantisidir. Üreticiler, tüketicilerin ormanlar konusunda duyarlılığının ve FSC sertifikası konusunda bilincinin artacağını göz önünde bulundurarak, FSC standartlarını firmalarında uygulamalıdırlar.
 

FSC Belgelendirme


Orman Yönetim Konseyi’nin belirlediği standartları kuruluşunda uygulamak ve FSC Belgesi/Sertifikası almak isteyen yöneticiler, bu konuda yetkili bir sertifikasyon kuruluşuna başvurmalıdır. Başvurduktan sonra FSC Belgelendirme süreci başlar. Başvuru yapmadan önce yetkili bir sertifikasyon ya da danışmanlık firmasından FSC Danışmanlık hizmeti alınabilir. Alınacak olan bu danışmanlık hizmeti, sertifikasyon kapsamındaki hazırlıkların daha uzmanca, doğruca ve kolayca yapılmasını sağlar. FSC ile alakalı olarak 3 tane sertifika verilebilmektedir. Bunlar; Orman Yönetim Zinciri Sertifikası (FSC Sertifikası olarak da anılabilir), Orman Yönetimi (Forest Management - FM) ve Tüketim Zinciri (Gözetim Zinciri veya Chain of Custody – CoC olarak da anılabilir)’dir.

Şubat 2012’de revizyonu yayınlanan standardın ana maddeleri;

•    Yürürlükteki tüm kanunlara ve sözleşmelere uyum,
•    Kanıtlanmış toprak mülkiyeti hakları sorgulanması,
•    Yerel halkların haklarına saygı,
•    Uzun vadeli işçi haklarının korunması ve iyileştirilmesi,
•    Ormandan adil kullanım için elde edilen faydaların açıklanması,
•    Ekolojik fonksiyonların ormanın bütünlüğüne zarar vermemesi,
•    Sürekli güncellenen uygun bir yönetim planı,
•    İzleme faaliyetlerinin çevresel etkileri de kapsaması,
•    Restorasyon ve doğal ormanları da teşvik etmek,
•    Çevresel ve sosyal değerleri gözeten bir bakım,
olarak açıklanabilir.
FSC Belgesi, 5 yıl için düzenlenir. Birinci yıl sertifikasyon denetimi yapılır ve eğer uygunsuzluklar varsa, uygunsuzluklar giderildikten sonra sertifika düzenlenir. Diğer yıllar; gözetim denetimleri, olası uygunsuzlukların kapatılması, yıllık AAF (Annual Administration Fee – Yıllık Yönetim Ücreti) bedeli ve gözetim denetim ücretlerinin ödemesi yapılmalıdır. Bu faaliyetler düzenli ve uygun olarak yürütüldüğünde sertifika 5 yıl boyunca geçerliliğini sürdürür.
 

FSC Belgesi/Sertifikası Almanın Faydaları

 
Uluslararası bir sertifika olan FSC Sertifikası’na sahip olmak kuruluşlara önemli faydalar sağlamaktadır. Bu faydalar;

•    Kuruluşa ekstra güvenilirlik kazandırması,
•    Çevresel korumanın ön plana çıkması,
•    Kuruluşun toplumsal katılıma yönelmesine yardımcı olması,
•    Kuruluşa itibar (saygınlık) kazandırması,
•    Kuruluşun farklı pazarlara açılmasını sağlaması,
•    Ekonomik olarak daha fazla kazanç elde edilebilmesi,
•    Kuruluşa rekabet açısından fayda sağlaması,
•    Kuruluş standartlarının yükselmesi,
•    İklim değişikliğine karşı etkin mücadele imkanı tanıması,
•    Müşterilere daha çevreci ürün sunulması,
•    Yasal uyumluluk ve yasalara uygunluk açısından katkı sağlanması,
maddeleri ile açıklanabilir.
 

Bir Ürünün Hangi Bileşenleri Sertifikalandırılmalı?

 
Bir üründen orman kaynaklı bileşenleri çıkarılınca, o ürün işlevselliğini kaybediyorsa, o bileşenlerin işlevselliği o ürün için önemlidir. Bir üründe işlevsel (fonksiyonel) bir amacı olan tüm orman kaynaklı bileşenler FSC Gözetim Zinciri (FSC-CoC) şartlarına uygun olmalıdır. İkincil işlevlere sahip orman kaynaklı bileşenler ise (Ör.: nakliye, koruma (muhafaza) veya dağıtım için kullanılanlar) Gözetim Zinciri kontrol şartlarından muaf tutulabilir. Buradan da anlaşılacağı gibi orman kaynaklı ürünlerden yapılan paketleme veya ambalajlama (kağıt, karton veya tahta kutu), asıl üründen ayrı bir unsur olarak kabul edilir. Bu kapsamda, üretici hem paketi hem de paketin içindekini ayrı ayrı olarak sertifikalandırabilir. Ama birçok kişi için önemli olan, asıl ürünün sertifikalandırılmasıdır.
 

URSA Belgesi

URSA; dilimize Sorumlu Kaynak Kullanımı Denetimi olarak çevrilen Understanding the Responsible Sourcing Audit kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. URSA, tedarikçi pozisyonunda bulunan işletmelerin, faaliyet gösterdiği ülkenin yasalarına ve gerekli yönetmeliklerine uygunluğunun sağlanması için yürütülen bir denetim ile ilgili standartlar ve gereklilikler içeren bir belgelendirme çalışması olarak açıklanabilir. Yani tedarikçiler bu belgelendirme faaliyeti kapsamında yetkili kuruluşlarca denetlenebilir ve belgelendirilebilirler.


Aslında URSA, bir nevi bağımsız bir denetim sistemidir. Başka bir ifadeyle URSA; tedarikçilerin Unilever firmasının Sorumlu Kaynak Sağlama Politikası’nın (Responsible Sourcing Policy - RSP) ek gerekliliğine uygunluğunu da değerlendiren bir denetim protokolüdür. URSA gibi denetim protokolleri sayesinde; tedarikçiler sadece uyum gerekliliklerini yerine getirmekle kalmamakta, aynı zamanda sürekli devam eden bir iyileştirme sürecinin parçası haline gelebilmektedir. URSA içerisinde yer alan temel ilkeler (Fundamental Principles) ile Unilever, sürdürülebilir büyüme konusundaki üstlenmelerin (taahhütlerin) yerine getirilmesi için sorumlu kaynak kullanımı konusunda bazı temel unsurlar belirlemiştir. Bunun yanında; Unilever firması ile iş ilişkisi kurmak ve bu ilişkiyi sürdürmek isteyen tedarikçiler için bazı zorunlu gereksinimler (Mandatory Requirements) bulunmaktadır. Söz konusu ölçütler, faaliyet alanı veya sağladığı ürün/hizmet türü fark etmeksizin tüm tedarikçiler için geçerlidir.


URSA Denetimi, Sosyal Uygunluk Denetimi (SUD) olarak da adlandırılabilir. Bu denetimde istenen kriterlerin bazıları;

•    İşletmede hiçbir koşulda 16 yaşından küçük olan kişi veya kişiler çalıştırılmamalı,
•    Oturma ve çalışma izni olmayan yabancı uyruklu personel çalıştırılmamalı,
•    İşletmede çalışan personelin hiçbirine asgari ücret altı ödeme yapılmamalı,
•    Ödeme ve/veya puantaj kayıtları olmak üzere hiçbir koşulda şeffaflığa aykırı bir durum olmamalı,
•    İşletmede hiçbir koşulda SGK ve/veya vergi borcu olmamalı, olarak belirtilebilir.
 


URSA Belgesi Nedir?


URSA Belgesi ya da URSA Sertifikası olarak anılan belge; URSA denetimini başarıyla tamamlayan firmaya verilen belge veya belgelerdir. Bu belge, yetkili olan denetleme kuruluşları tarafından yapılan denetleme sonucunda verilir. Çiftliklerin, çiftçi gruplarının, imalat ünitelerinin, işletmecilerin, tüccarların, ihracatçıların ve lojistik birimlerin kısaca, URSA kapsamına giren tüm kuruluşların denetimleri Unilever firmasının sorumlu kaynak sağlama esaslarına göre deneyimli denetim kadrosu ile özel firmalar tarafından yapılabilmektedir.

URSA ile yapılan denetim sayesinde ilgili firmalar, endüstri tarafından kabul edilen protokollerin ötesinde başka birçok konu ile ilgili olarak da denetlenebilir ve değerlendirilebilir. Örnek olarak; çalışma standartları, iş sağlığı ve güvenliği, insan hakları, çevre yönetimi ve arazi kullanımı gösterilebilir.
 


URSA Belgelendirme ve Danışmanlık


Sorumlu Kaynak Kullanımı Denetimi (URSA) kapsamında yapılan belgelendirme faaliyeti URSA Belgelendirme veya URSA Sertifikasyon olarak anılır. Bu belgeyi almayı talep eden firmalar gerekli denetimlerden geçmeli ve varsa uygunsuzluklarını tamamlamalıdır.

URSA Danışmanlık ise; URSA Denetimi kapsamında verilen danışmanlık hizmetidir. Bu danışmanlık hizmetinde amaç; URSA denetimine girecek kuruluşlara gerekli eğitim veya bilgilendirme hizmetini vermek, gerekli dokümantasyon yardımı yapmak ve personel ile çalışanları bu konu hakkında bilgilendirmek olarak açıklanabilir. Söz konusu danışmanlık hizmeti özel firmalar tarafından verilebilir. URSA ile ilgili danışmanlık hizmeti kapsamında;

•    Bir soru listesi oluşturularak hem personelin hem yöneticilerin denetimler kapsamında gelebilecek sorulara hazırlanması,
•    Gerekli dokümantasyonun oluşturulması,
•    Denetimlere yönelik diğer hazırlıklar,
•    Denetim provası yapılması,
hizmetleri verilebilir.
 


URSA Belgesi Alma İle İlgili Denetim Süreci


URSA, sanayi (endüstri) tarafından kabul görmüş protokollerden çok daha geniş konuları içermektedir. Bu kapsamda tedarikçilerin;

•    Çalışma standartları,
•    İş sağlığı ve güvenliği,,
•    İnsan hakları,
•    İş bütünlüğü,
•    Çevre yönetimi ve arazi görev hakları, başlıklarındaki konular ile ilgili uygulamalarını değerlendirmektedir.


Unilever firmasının uyumluluk gerekliliklerini yerine getirmek ve İyi Uygulama Kriteri’ni elde etmek için tedarikçiler URSA denetimini başarıyla tamamlamalıdırlar. Unilever tedarikçileri veya yeni tedarikçi olmak isteyen kuruluşlar, denetim sürecini başlatmak için, şirketlerini Unilever Tedarikçi Yeterlilik Sistemi’ne (USQS) kayıt ettirmeli ve denetim süreci başlamalıdır. Denetimler ile ilgili izlenen süreç;


•    Denetim için talebin oluşturulması,
•    Denetim için hazırlıkların yapılması,
•    Denetimin işletme sahalarında gerçekleştirilmesi,
•    Denetimden sonra gerekli raporlamaların yapılması,
•    Denetimden sonra gerekli doğrulamaların yapılması ve değerlendirilmesi,
basamaklarını kapsamaktadır.


URSA kapsamında denetime girecek kuruluşlar;


•    Personel kayıtları (işe devam kayıtları, maaş bordroları, aylık hesap pusulaları gibi),
•    İş sağlığı ve güvenliği kayıtları (bina yerleşim planları, tahliye planı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, itfaiye raporu, yapı ruhsatı ve yapı kullanım izin belgesi, yangın söndürme tüpü ve yangın dolaplarının sayısı gibi),
•    Çevre ile ilgili kayıtlar (işyerine ait çevre izin belgesi, ÇED kapsam dışı raporu, çevre koruma belgeleri, atık beyanları gibi),
•    Diğer kayıtlar (iş alım ve çıkış prosedürü, geçmiş denetim kayıtları, iç ve dış fason tedarikçi firma listeleri gibi),
kayıtlarına dikkat etmeli ve bu kayıtları itinalı bir şekilde tutmalıdır.

ILS Belgesi

ILS; dilimize Uluslararası Çalışma Standartları olarak çevrilen International Labour Standarts ifadesinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. 1919’dan günümüze, Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization - ILO) tarafından ILS sistemi korunmuş ve geliştirilmiştir. Bu sistem; özgürlük, eşitlik, güvenlik ve haysiyet koşullarında kadın ve erkeklerin insana yakışır ve üretken bir iş edinme fırsatlarını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Bugünün küreselleşmiş ekonomisinde; Uluslararası Çalışma Standartları (ILS), küresel ekonominin büyümesinin herkese fayda sağlaması için uluslararası çerçevede önemli bir bileşendir.


1919’dan beri ILO; iş gücü standartlarını belirlemek, politikalar geliştirmek ve tüm kadınlar ve erkekler için insana yakışır işi teşvik eden programlar tasarlamak için 187 üye devletin hükümetlerini, işverenlerini ve işçilerini bir araya getirmektedir. ILO’nun eşsiz üçlü yapısı, sosyal ortakların görüşlerinin çalışma standartlarına ve politika ile programların şekillendirilmesine yakından yansıtılmasını sağlamak için işçilere, işverenlere ve hükümetlere eşit bir ses vermektedir. ILO’nun temel amaçları işyerindeki hakları teşvik etmek, uygun istihdam fırsatlarını teşvik etmek, sosyal korumayı geliştirmek ve işle ilgili konularda diyalogu güçlendirmek olarak açıklanabilir. Uluslararası Çalışma Örgütü; 1919’da, yıkıcı bir savaşın ardından, evrensel kalıcı barışın ancak sosyal adalete dayandığı takdirde kurulabileceği fikrine dayanan bir vizyonu sürdürmek için kurulmuştur.
Uluslararası Çalışma Standartları’nın amaçları ve yararları;


•    Tam ve üretken bir istihdam ve herkes için insana yakışır iş yolu oluşturmak,
•    Adil ve istikrarlı küreselleşme için uluslararası yasal çerçeve sağlamak,
•    Sosyal standartlara ilişkin uluslararası yasal çerçeve ve küresel ekonomide eşit bir oyun alanı oluşturmak,
•    Ekonomik performansı artırmayı sağlamak,
•    Makroekonomik ve istihdam hedeflerini dengeleyen bir yaklaşımın benimsenmesi, aynı zamanda sosyal etkileri de hesaba katmak ve ekonomik krizlerin üstesinden gelmek,
•    Adil işgücü uygulamaları ile hem işveren hem de işçiler için verimli ve istikrarlı bir iş gücü piyasası sağlamak,
•    Belirli bir işgücü sorununun küresel düzeyde nasıl ele alınabileceğine dair uluslararası fikir birliğini temsil etmek ve dünyanın her köşesinden bilgi ve deneyimi yansıtmak,
olarak açıklanabilir. Türkiye’de Ankara ve İstanbul’da ILO Ofisi bulunmaktadır. Türkiye tarafından 59 ILO sözleşmesi onaylanmış ve 55 tanesi yürürlüğe girmiştir. Geçtiğimiz 12 ayda onaylanan sözleşme bulunmamaktadır.
 
ILS Belgelendirme


Uluslararası Çalışma Standartları (ILS) ile alakalı herhangi bir belgelendirme faaliyeti yürütülürse bu faaliyet ILS Belgelendirme olarak adlandırılabilir. Ülkemizde ILS ile ilgili faaliyet yürüten ILO ofisleri Ankara ve İstanbul’da bulunmaktadır. Bu ofisin misyonu (görevi denebilir); “ILO’nun temel önceliklerinin, standartlarının, ilgi alanlarının ve politikalarının gözetildiği, deneyimlerinin yaygınlaştırıldığı koşullarda hükümetle, işçi ve işveren kuruluşlarıyla aktif ilişki içinde yer alarak, herkes için insana yakışır işler sağlanması çabalarında Türkiye’de güçlü, görünür ve proaktif bir konuma sahip olmaktır” olarak belirtilmiştir.

Yukarıdaki paragraftan da anlaşılacağı gibi herhangi bir belgelendirme faaliyetinden bahsedilmemektedir. Türkiye’deki ILO Ofisi, ILO’nun Türkiye’de hükümet, sosyal ortaklar, paydaşlar, uluslararası topluluk ve genel kamuoyu nezdindeki diplomatik temsilcisi olarak işlev gördüğü söylenebilir. ILO Türkiye Ofisi, ILS’yi Türkiye’de yerleştirmek için çalışmakta, herkes için insana yakışır iş fırsatlarını yaygınlaştırmaya yönelik teknik işbirliği programları ve projeleri geliştirmekte, uygulamakta ve izlemektedir. Bu ofis ayrıca, Türkiye’deki sosyal ve ekonomik gelişmeleri, yasal düzenleme süreçlerini ve politika alanındaki girişimleri izleyip analiz etmekte, tanıtım-savunu çalışmaları yürütmektedir.
 
ILO’nun Politika Alanları


Birleşmiş Milletler kuruluşları içinde hükümet, işveren ve işçiden oluşan üçlü bir yapıya sahip tek kuruluş olan ILO, sosyal adaletin temel unsurları olan insan haklarına saygıyı, saygın yaşam standartlarını, insanca çalışma koşullarını, istihdam olanaklarını ve ekonomik güvenceleri geliştirmeye ve tüm çalışanlara ulaştırmaya gayret göstermektedir. Bu hedefler çerçevesinde ILO Ankara; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile 10.02.2009 tarihinde imzalanan uzlaşma (mutabakat) zaptı çerçevesinde, önümüzdeki yıllarda çocuk işçiliği ile mücadeleyi, genç ve kadın istihdamını artırmayı, sosyal diyaloğu güçlendirmeyi ve kayıtdışı istihdamı engellemeyi öncelikli hedefleri arasına getirmiştir.


ILO’nun politika alanları; Çocuk İşçiliği, Kadın İstihdamı, Genç İstihdamı, Sosyal Diyalog ve Kayıt dışı İstihdam, İş Sağlığı ve Güvenliği olarak belirtilebilir. Uluslararası Çalışma Örgütü ve ortakları hiçbir çocuğun sağlığına ve gelişimine zarar verecek veya geleceğinde saygın bir işe sahip olmasını engelleyecek bir şekilde çalışmaya zorlanmadığı bir dünya hedeflemektedir. Bu hedefler doğrultusunda ILO, 1992 yılından bu yana “Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi” projeleri ile Türkiye de dâhil olmak üzere pek çok üye ülkenin çocuk işçiliği ile mücadelede kaynak ve kapasitelerini güçlendirmeyi amaçlamıştır. Bu çalışmaların sonucunda Türkiye’de çocuk işçiliği diğer bir deyişle çocuk emeği önemli ölçüde azalmıştır. Ayrıca çocuk işçi konusuna ek olarak ILO’nun politika alanlarından birisi de Kadın İstihdamı’dır. Kadın-erkek eşitliği, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün “Bütün Erken ve Kadınlar için İnsana Yakışır İş” gündeminin ana öğesini oluşturur. ILO ve ortakları toplumsal eşitliği yakalamak için dünya çapında bir hayli faaliyet düzenlemektedir. ILO Ankara Ofisi de bu bağlamda kadın istihdamı konusunda birçok araştırma gerçekleştirmiş ve İŞKUR ile uygulanmakta olan “Toplumsal Eşitliğin Sağlanması ve Kadın İstihdamının Desteklenmesi Projesi”  ile Türkiye’de kadın istihdam oranlarının artması için katkı sağlamaya çalışmaktadır
 

OCS Belgesi

Organik içerik standardı, %5 ila %100 aralığında organik madde içeren ve gıda ürünleri dışında yer alan ürünler için geçerli bir standarttır.

Organik içerik standardı, nihai üründeki organik madde ve materyallerin varlığını ve miktarını izlemekte, doğrulamakta ve tescillemektedir. Gerek şirketler içi gerekse şirketler arası ürün akışını, hasat sonrası işlemeyi, hammadde doğrulamasını, imalat, ambalajlama ve etiketlemeyi, depolamayı ve nakliye faaliyetlerini ele almaktadır
.
OCS Belgesi, ulusal veya uluslararası akreditasyona sahip bir belgelendirme kuruluşu tarafından verilmekte olup; organik materyal içeriği taleplerinin tutarlı, şeffaf ve de kapsamlı bir şekilde incelenmesini, değerlendirilmesini ve tescillenmesini sağlamaktadır.

 

Organik içeriklerdeki organik ham madde oranını belirten ve ürün ambalajlarında da yer alan üç modül bulunmaktadır. Bunlar:


•    %100 Organik: Ürün içeriğinin tamamı organik ham maddelerden oluşan ürünleri simgelemektedir.
•    %95 Organik: Ürün içeriğinin en az %95 oranında organik ham maddelerden oluştuğunu göstermektedir.
•    %5-95 Organik: Ürün içeriğinin en az %5 oranında organik ham madde içerdiğini göstermektedir.
 

Organic Content Standard Kapsamı


Organik İçerik Standardı, TE’ye özgü (Textile Exchange) bir standarttır. Standart, ham maddenin bizzat kendisinin belgelendirilmesi işlevini kapsamamaktadır. Buna karşın, tedarik zincirindeki tüm aşamalar belgelendirilebilmektedir. Örneğin; tekstil sanayiinde, hasat sonrasında elyafın işlenmesinden nihai ürünün ticaretine kadar ürün zincirinin tamamı belgelendirilmektedir. Organik ham maddeler uluslararası kabul görmüş standartlara (örneğin; NOP, JAS, IFOAM) uygun sertifikalı kaynaklardan sağlanabilmektedir.

OCS Belgesi standardına uygun bir belgelendirme için ürünün en az %5 oranında organik materyal içermesi gereklidir (Örneğin: kumaşlar, lif ürünleri, kıyafetler, iplikler, tekstil oyuncakları, yataklar, ev tekstili, yatak ürünleri, moda ve tekstil aksesuarları ile tekstil kişisel bakım ürünleri). Ayrıca elyaf türü ürünlerden organik sertifikalı olanlar da standardın kapsamına dahildir (örneğin; pamuk, yün, ipek, polyester, keten, kenevir, elastan).


Organic Content Standard Gereklilikleri


OCS Belgesi gereksinimleri, organik içeriklerle ilgili süreçlere tüketicinin güven duymasını sağlamayı ve İçerik Hak Talebi Standardının (Content Claim Standart) sahip olduğu gözetim zinciri prosedürlerini kullanmayı hedeflemektedir.
 

Etiketleme Seviyeleri ve Gereklilikleri


Standart kapsamında ürün içeriklerinin karışımına izin verilmektedir. Bu tür ürünler için etiketleme seviyesi, OCS Blended olarak belirlenmektedir. %100 organik (OCS 100) seviyesini kullanabilmek için ise, aynı materyalin hem organik hem de konvansiyonel liflerinin karışımına izin verilmemektedir. Aksi takdirde etiketleme seviyesi OCS Blended olarak kabul edilmektedir.


OCS Belgesi için başvuran üretici, ham madde girişinden itibaren üretim zincirinin tüm halkalarında (depolamada ve satış evrelerine kadar) organik ürünler ile konvansiyonel ürünleri birbirinden ayıracak sistemleri oturtmakla yükümlüdür. En iyi uygulama bu

ürünleri mekân bazında (depo ve üretim hatları) ayırmak olacaktır. Bu mümkün olmadığı takdirde zaman bazında ayırma uygulanabilir. Konvansiyonel ürünler ile organik ürünler farklı zamanlarda işlenerek ayrım gerçekleştirilebilir.

Ürünlerde etiketleme, makinelerin, depo alanlarının yahut depo aletlerinin doğrudan etiketlenmesi suretiyle yapılabilir. Etiketler ve de işaretler üretim sahasında çalışan bütün çalışanlar tarafından görülebilir ve anlaşılır olmalıdır.
 

Dokümantasyon Gereklilikleri


Organik İçerik Standardı gereksinimleri, OCS ürünlerini tanımlama ve kaydetme işlemleri için hem işleyen hem de anlaşılabilir bir sisteme ihtiyaç duymaktadır. Yazılı prosedürler ile çalışma talimatları başlıca ihtiyaçlardır. Üretim tesislerinde hem organik hem de konvansiyonel üretim paralel olarak yer almakta ise, üretimin tüm safhalarında organik üretime dair tüm torbaların, konteynerlerin ve kutuların etiketlenmesi gerekmektedir.


Üretici işletmeler, ürün miktarı, ürün menşei ve ürün akışına dair tüm dokümantasyonu tutmakla yükümlüdür (Örneğin; tedarikçi sertifikaları, irsaliyeler, depo defterleri, işleme kayıtları, faturalar ve alındı makbuzları). Bu kayıtlar en az beş yıl süreyle saklanmalıdır.


Açık ham maddelerin doğrudan tarladan geldiği durumlar istisna olmak üzere Organik İçerik Standardı üretimleri için yalnızca ambalajlı ya da mühürlü ve etiketli ürünler kabul edilmeli; etiketlenmeyen ürünler tedarikçiye geri iade edilmelidir. Bunun yanında nakliye şekilleri ve rotaları da kayıt altına alınmalıdır.
 

Organic Content Standard (OCS) Sertifikasyon Süreci:


Organic Content Standard sertifikasına sahip olmak için müracaat edecek işletmeler, ilgili sertifikasyon kuruluşuna sundukları formla bu taleplerini resmiyete dökerler.

Başvuru kabul edildikten sonra işletme, ilk inceleme ve sertifikasyon denetimleri için hazırlık aşamasına alınır. İnceleme ve denetimler için öngörülen ücret işletme tarafından yatırıldıktan sonra Organic Content Standard hakkında belgelendirme kuruluşu tarafından uygulama kılavuzu hakkında brifing bilgileri verilir. İlk inceleme planı, Organic Content Standart Logo Kullanım ve Talep Kılavuzuyla birlikte işletmeye gönderilir. Takiben İlk incelemeyle birlikte sertifikasyon denetimi de yapılır. Yapılan denetimlere ait teftiş raporları ile bulgulara dair raporlar hazırlanır.


Denetim kontrol listelerinde, doküman kontrol listesi, tedarikçi listesi ve alt yüklenicileri içeren raporlar yer almaktadır.


İşletmedeki denetimlerin tamamlanmasından sonra bulguları detaylarıyla gösteren bir rapor sunulur. Standartlara uygunsuzluk hali yoksa ya da var olan uygunsuzluklar giderilmişse, TE etiketli OCS Belgesi verilir.
Üretim süreçlerinde, ürünlerde ve çalışanlarda değişimler meydana gelip gelmediğini tespit etmek amacıyla işletmelerde periyodik olarak yıllık denetimler yapılmaktadır.
 

Primark

Primark Belgesi ‘nin ne olduğunu anlatmadan önce, Primark markasını biraz yakından tanıyalım. Merkezi İrlanda’da bulunan Primark, moda, güzellik, eş eşyaları vb gibi ürünleri uygun fiyatlar sunan ve uluslararası düzeyde perakende satış yapan bir markadır. İlk mağazasını 1969´da Penneys adıyla Dublin´de açan şirketin bugün Avrupa ve Amerika´da on iki ülkede 370´den fazla mağazası bulunuyor. Böylesine büyük bir şirket, dünyanın dört bir yanından tedarikçiler ile kısa veya uzun dönemli çalışmalar yürütmek zorundadır. Ve yine marka değerini koruyabilmek için de tedarikçilerini çok iyi belirlemesi ve bunun için belirli kurallar ve standartlar ortaya koyması gerekmektedir. Primark Belgesi ‘nin çıkış noktası da aslında tam olarak budur.

 

Primark, tedarik zincirinde yer alan bütün firmaların belirli konulardaki şartları sağlamasını istiyor. Bu konular tedarikçi firmalara, çalışma koşulları, iş yeri hakları, çalışan maaşları, çevresel konular, yasal mevzuatlar ve daha birçok alanda belirli zorunluluklar getiriyor. Bu şartları sağlayan firmalar da Primark Belgesi alarak Primark’ın tedarikçisi olmaya hak kazanabiliyor. Primark, ayrıca, tedarikçilerin faaliyet gösterdiği ülkelerdeki yerel kanunlara da uymasını istiyor. Ve eğer Primark Belgesi için belirlenen tedarikçi davranış kuralları, söz konusu ülkelerdeki yasalardan daha yüksek veya katı standartlar gerektiriyorsa, tedarikçiler bu kuralları referans almalıdır.

 

Primark Belgesi alarak dünyanın en büyük markalarından biri olan Primark’ın ürün veya hizmet tedarikçisi olmak istiyorsanız 13 maddelik şu kurallara uymanız gerekmektedir.

1.    Çalışma özgürlüğü


İşverenlerin zorla işçi çalıştırması ve bunu herhangi bir şekilde yasal mevzuatlara dayandırması yasaktır. Bir işletmede çalışan herkes, kendi hür iradesiyle çalışıyor olmalı ve istediği zaman işten ayrılabilme hakkına sahip olmalıdır.


2.    Örgütlenme özgürlüğü ve toplu sözleşme hakkı


Çalışanların tümü istediği sendikaya katılabilir ve kendi haklarının işveren karşısında savunulması için sendikaya yetki verebilir. İşveren de bu tür sendika faaliyetlerine ve işçilerin toplu iş sözleşmesi hakkına saygı göstermek zorundadır.


3.    Çalışma koşulları


Çalışma sahası ne olursa olsun (ofis, atölye, fabrika, depo vs); çalışma koşulları her zaman güvenli ve sağlıklı olmalıdır. Bu bağlamda, işveren çalışanlarına temiz, güvenli, sağlıklı ve çalışanların ihtiyaçlarını karşılayan bir ortam tesis etmek etmelidir.


4.    Çocuk işçiliği


Çocuk işçiliğinin her türlüsü yasaktır. Primark Belgesi almak isteyen şirketler, bu konuyla ilgili çalışma politikaları geliştirmelidir. Çocuk ve genç işçi çalıştırma konusunda bölgesel kanunlar ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmelerinden bireyi hangisi daha fazla koruyorsa o esas alınmalıdır.


5.    Çalışan Maaşları


Primark Belgesi almaya hak kazanan tedarikçi bir firma, çalışanlarına her zaman temel ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde maaş ödemesi yapmalıdır. Bunun yanında yine fazla mesai ücretleri de çalışanlara ödenmelidir.


6.    Çalışma saatleri


Çalışma saatleri yasalara uygun şekilde düzenlenmelidir. Bu bağlamda, standart çalışma süresinin haftalık 48 saati aşmamasına özen gösterilmelidir. Yine hafta sonu ve yıllık izin tarihleri de belirli standartlara göre belirlenmelidir.


7.    Ayrımcılık


İş yerindeki çalışmalarda, emeklilik ve terfi uygulamalarında, görev tanımlamalarında, işe alım ve işten çıkarmalarda vs çalışanlara hiçbir şekilde ayrımcılık yapılamaz. Bu bağlamda, çalışanların din, dil, ırk, cinsiyet, siyasi görüş ve sosyal sınıf gibi unsurlarına saygı gösterilmelidir.


8.    Sürekli istihdam


Primark Belgesi olan tedarikçilerin düzenli istihdama yönelik bir politikası olmalıdır. Bu bağlamda işverenler üzerine düşen görev ve sorumlulukları yerine getirmelidir.


9.    Çalışanlara uygun muamelede bulunma


Çalışanların arasında hiçbir ayırım gözetmeksizin, fiziksel veya psikolojik şiddet, cinsel istismar, tehdit, taciz vb gibi durumların hepsi yasaktır.


10.    Çevre sorumluluğu


Primark Belgesi ‘nin en kapsamlı konularından biri ve çevredir. Tedarikçi firmalar çevre ile ilgili konulara azami özen göstermeli ve mevcut tüm yasalara ve yönetmeliklere uymalıdır. Bu bağlamda, çevre faaliyetlerinin hepsi yasal izinler çerçevesinde yürütülmelidir.


11.    Yasalar


Primark tedarikçisi her firma, faaliyet gösterdiği ülkede çalışma hayatını düzenleyen yasalara uymak zorundadır.


12.    Şikayet Prosedürü


Çalışanlar, işveren veya çalışma koşulları ile ilgili geri bildirimlerde bulunabilmeli ve şikayetlerini dile getirebilmelidir.


13.    Rüşvet ve Yolsuzluk


Primark Belgesi ‘nin en önemli ve kapsamlı konulardan biri de rüşvet ve yolsuzluk faaliyetlerinin her türlününü yasaklanmasıdır. Bu bağlamda tedarikçi firmalar, rüşvet ve yolsuzlukla mücadele eden çalışma politikaları oluşturmalıdır.

Primark Belgesi İçin Taksim Danışmanlık’ı Tercih Edin

 

Primark tedarikçisi olmak istiyorsanız Primark Belgesi ’ne giden yol Taksim Danışmanlık’tan geçmektedir. Yukarıda bahsedilen kuralların yerine getirilmesi için gereken tüm şartlar ve diğer tüm prosedürler için Taksim Danışmanlık’ın tecrübesinden faydalanabilirsiniz. Böylelikle belgelendirme sürecini daha hızlı olur; zaman ve parasal maliyetleri de minimize etmiş olursunuz. Primark süreçleri ile ilgili eğitim, danışmanlık ve belgelendirme konularında Taksim Danışmanlık’tan her zaman destek alabilirsiniz.