
Kapsam numarası: 1.A.10. Bu kalemlerde raporunuz akreditasyon markalı düzenlenir. Sertifikayı TÜRKAK’ta doğrulayın.
Forklift, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III’e göre en fazla yılda bir kez periyodik kontrolden geçirilir. Kontrolde çatal ve çatal taşıyıcı, asansör direkleri ve zincirleri, hidrolik sistem, fren ve direksiyon incelenir; beyan edilen yükle fonksiyon ve yük testi yapılır. Teknik İSG’de forklift periyodik kontrolü TÜRKAK akreditasyon kapsamındadır (Kapsam No 1.A.10).
Forklift Periyodik Kontrolünde Neler İncelenir?
| Bölüm | Kontrol Edilen Noktalar |
|---|---|
| Çatallar | Kalınlık aşınması, topuk bölgesinde çatlak, uç açıklığı, kilit pimleri |
| Asansör direği ve zincirler | Zincir uzaması, makaralar, direk kızakları, kaynak bağlantıları |
| Hidrolik sistem | Silindirlerde ve hortumlarda kaçak, yük altında çökme, kumanda kolları |
| Fren ve direksiyon | Servis ve park freni etkinliği, direksiyon boşluğu |
| Operatör alanı | Koruma çatısı, emniyet kemeri, koltuk, korna, geri vites uyarıcısı |
| Elektrik ve enerji | Akü bağlantıları ve kabloları (akülü), egzoz ve yakıt hattı (dizel, LPG) |
| Etiketler | Yük diyagramı ve kapasite etiketi, seri numarası |
Çatal Aşınması Neden Bu Kadar Önemli?
Çatal kalınlığındaki her milimetre, taşıma kapasitesinden doğrudan götürür. Orijinal kalınlığa göre yüzde onu aşan aşınma, çatalın taşıyabileceği yükü belirgin biçimde düşürür ve çatal kullanım dışı bırakılır. Kontrolde çatal kalınlığını kalibrasyonlu ölçü aletiyle ölçer, sonucu raporda sayısal olarak yazarız; bir sonraki kontrolde aşınmanın hızını da görebilirsiniz.
Yük Testi Nasıl Yapılır?
Forkliftin kapasite etiketindeki yük, belirtilen yük merkezinde kaldırılır; direk tam yükseklikte ve eğimde tutulurken çökme, kayma ve hidrolik kaçak gözlenir. Fren testi yüklü ve yüksüz yapılır. Test yükünü genellikle işletmenizdeki paletli yükten sağlarız; ziyaret öncesinde hangi yükün kullanılacağını birlikte planlarız.
Kontrole Gelmeden Önce Hazırlamanız Gerekenler
- Forkliftin marka, model, seri numarası ve kapasite bilgisi
- Kullanma kılavuzu ve son bakım kaydı
- Önceki periyodik kontrol raporu (varsa)
- Test için etiket kapasitesine yakın bir palet yük
- Kontrol sırasında forklifti kullanacak yetkili bir operatör
Raporda Neler Yazar?
Raporda forkliftin kimlik bilgileri, yapılan testler ve ölçülen değerler, tespit edilen eksikler ve önem dereceleri, “kullanıma uygun” ya da “kullanıma uygun değil” sonucu ile bir sonraki kontrol tarihi bulunur. Rapor, EKİPNET kayıtlı makine mühendisimiz tarafından imzalanır ve akreditasyon kapsamında TÜRKAK markasıyla düzenlenir.
Sık Sorulan Sorular
Forklift periyodik kontrolü kaç ayda bir yapılır?
En fazla on iki ayda bir. İmalatçı daha kısa bir süre öngörüyorsa veya forklift ağır koşullarda (soğuk hava deposu, liman, üç vardiya) çalışıyorsa kontrol aralığı kısaltılır. Ciddi bir hasar veya onarımdan sonra periyot beklenmeden yeniden kontrol gerekir.
Kiralık forkliftin periyodik kontrolünü kim yaptırır?
Ekipmanı iş yerinde kullanan işveren, ekipmanın kontrol edilmiş olmasından sorumludur. Kiralama sözleşmesinde kontrolü kiraya verenin yaptıracağı yazıyorsa, geçerli raporun bir kopyasını mutlaka alın.
Forklift ehliyeti ile periyodik kontrol aynı şey mi?
Hayır. Operatör belgesi kişinin yetkinliğini, periyodik kontrol raporu ise makinenin güvenli olduğunu gösterir. Denetimde ikisi ayrı ayrı istenir.
Elektrikli, dizel ve LPG’li forkliftlerde kontrol farklı mı?
Mekanik kısım aynıdır. Elektrikli forkliftte akü ve kablo bağlantıları, dizel ve LPG’li forkliftte yakıt hattı, egzoz ve LPG tüpü bağlantıları ayrıca incelenir.