İşyerlerinde Topraklama Ölçümü yalnızca ana panoda yapılan tek bir ölçüm değildir. Panolardan makine gövdelerine, UPS ve akü gruplarından mutfaktaki benmari ve çay kazanına, boya tabancalarından paratonere kadar tesisin tamamı kontrol edilir. Bu kontrol yılda bir kez yasal zorunluluktur.
Bir makinenin gövdesindeki kopuk bir koruma iletkeni, ana panoda alınan iyi bir ölçüm sonucunda görünmez. Çalışanı elektrik çarpmasından koruyan şey, arıza akımının o makineden toprağa kadar kesintisiz bir yol bulmasıdır. Bu yüzden periyodik kontrolde her kullanım noktasının sürekliliğine ayrı ayrı bakılır.
Kontrol Edilen Başlıca Noktalar
- Ana topraklama barası: topraklama direnci ölçümü
- Ana ve tali panolar: gövde ve kapak bağlantıları
- Trafo merkezi: işletme ve koruma topraklaması, dokunma ve adım gerilimi
- Makine gövdeleri: tezgâh, pres, kompresör, kaynak makinesi, vinç rayları, jeneratör
- UPS ve akü sistemleri: UPS gövdeleri, UPS prizleri, akü grubu kabinetleri, redresörler
- Mutfak ve sosyal alanlar: benmari, çay kazanı, endüstriyel fırın, bulaşık makinesi, metal gövdeli su arıtma cihazları, şofbenler
- Prizler: koruma iletkeni sürekliliği ve çevrim empedansı
- Kaçak akım röleleri: açma akımı ve açma süresi testi
- Potansiyel dengeleme: çelik konstrüksiyon, metal borular, kablo tavaları
- Statik topraklamalı ekipmanlar: boya tabancası gövdeleri, boya kabinleri, solvent varilleri, yanıcı sıvı tankları, konveyörler, toz toplama üniteleri
- Bina ekipmanları: klima üniteleri, kapı ve kepenk motorları, elektrikli araç şarj istasyonları, GES konstrüksiyonu
- Paratoner: iniş iletkenleri ve topraklama elektrodu
Akılda tutulacak kural basit: elektrikle çalışan ve metal gövdesi olan her ekipman ölçüm listesine girer. Çay ocağındaki kazan da buna dahildir, boya kabinindeki tabanca da.
Hangi Mevzuata Dayanır?
Yıllık kontrol zorunluluğu, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin Ek-III 2.3 maddesinden gelir. Bu madde elektrik tesisatı, topraklama tesisatı ve paratoneri birlikte sayar. Ölçümlerin nasıl değerlendirileceğini ise Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile TS HD 60364, TS EN 62305-3 ve TS EN 60079 standartları belirler.
Raporunuzu Kontrol Edin
Elinizdeki Topraklama Ölçümü raporunda trafo, makine gövdeleri, prizler, mutfak ekipmanları ve paratoner için ayrı sonuçlar yoksa kontrol eksik yapılmış olabilir. Raporda kontrolü yapan elektrik mühendisinin EKİPNET numarası ve imzası da bulunmalıdır.
Ölçülmesi gereken noktaların tam listesi ve her birinin yasal dayanağı için hazırladığımız rehbere göz atabilirsiniz: İşletmede Topraklama Ölçüm Noktaları ve Yasal Dayanakları.
Teknik İSG olarak Topraklama Ölçümü, Paratoner Ölçümü ve Kaçak Akım Rölesi Testi hizmetlerini TÜRKAK TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonu kapsamında veriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Topraklama Ölçümü ne sıklıkla yapılır?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III 2.3’e göre, ilgili standartlarda aksi belirtilmedikçe topraklama tesisatının periyodik kontrolü yılda bir kez yapılır.
Benmari ve çay kazanı gibi mutfak ekipmanları da ölçülür mü?
Evet. Elektrikle çalışan ve metal gövdesi olan her cihaz, arıza anında gövdesinde tehlikeli gerilim oluşabileceği için ölçüm kapsamındadır.
Statik topraklama ile koruma topraklaması aynı mı?
Hayır. Koruma topraklaması arızada gövdeye geçen akımı toprağa iletir; statik topraklama ise boya tabancası, solvent varili veya konveyör gibi ekipmanlarda biriken statik yükü boşaltır. İkisi de ayrı ayrı kontrol edilir.